TERRA: TRANSIÇÃO EVOLUTIVA PARA UM MUNDO DE REGENERAÇÃO

A transição ora vivida pela Terra, que está passando de “mundo de expiação e provas” para “mundo de regeneração”, perdura na pauta de temas fervilhantes e continua provocando o interesse de adeptos das mais diversas vertentes do pensamento religioso, principalmente os espiritistas.

E os últimos acontecimentos, como desastres ecológicos, catástrofes, e outros que alcançam coletividades inteiras, com grande número de desencarnes, têm fomentado esse interesse.

Mas é preciso que se diga que tais acontecimentos, naturalmente associados à transição em curso, ocorre, segundo a Doutrina Espírita, porque os mundos também precisam evoluir, capacitando-se a receber as humanidades que também se renovam na sua caminhada evolutiva.

As transformações que esta geração assiste, portanto, fazem parte desse processo, que elevará a Terra a um grau superior no concerto dos mundos, daí resultando melhor ambiente físico, moral e espiritual, para que nela possa habitar essa humanidade renovada.

Mas, importa-nos hoje, destacar o texto “A Geração Nova”, de autoria de Allan Kardec, que transcrevemos a seguir, constante da sua grande obra “A Gênese”, texto esse que traz subsídios relevantes para o bom entendimento do assunto.

A GERAÇÃO NOVA

Por Allan Kardec

“Para que na Terra sejam felizes os homens, preciso é que somente a povoem Espíritos bons, encarnados e desencarnados, que somente ao bem se dediquem. Havendo chegado o tempo, grande emigração se verifica dos que a habitam: a dos que praticam o mal pelo mal, ainda não tocados pelo sentimento do bem, os quais, já não sendo dignos do planeta transformado, serão excluídos, porque, senão, lhe ocasionariam de novo perturbação e confusão e constituiriam obstáculo ao progresso. Irão expiar o endurecimento de seus corações, uns em mundos inferiores, outros em raças terrestres ainda atrasadas, equivalentes a mundos daquela ordem, aos quais levarão os conhecimentos que hajam adquirido, tendo por missão fazê-las avançar. Substitui-los-ão Espíritos melhores, que farão reinem em seu seio a justiça, a paz e a fraternidade.

Transformação

A Terra, no dizer dos Espíritos, não terá de transformar-se por meio de um cataclismo que aniquile de súbito uma geração. A atual desaparecerá gradualmente e a nova lhe sucederá do mesmo modo, sem que haja mudança alguma na ordem natural das coisas.

Tudo, pois, se processará exteriormente, como sói acontecer, com a única, mas capital diferença de que uma parte dos Espíritos que encarnavam na Terra aí não mais tornarão a encarnar. Em cada criança que nascer, em vez de um Espírito atrasado e inclinado ao mal, que antes nela encarnaria, virá um Espírito mais adiantado e propenso ao bem.

Muito menos, pois, se trata de uma nova geração corpórea, do que de uma nova geração de Espíritos. Sem dúvida, neste sentido é que Jesus entendia as coisas, quando declarava: “Digo-vos, em verdade, que esta geração não passará sem que estes fatos tenham ocorrido” (MT 24:34). Assim decepcionados ficarão os que contem ver a transformação operar-se por efeitos sobrenaturais e maravilhosos.

Transição

A época atual é de transição; confundem-se os elementos das duas gerações. Colocados no ponto intermédio, assistimos à partida de uma e à chegada da outra, já se assinalando cada uma, no mundo, pelos caracteres que lhes são peculiares.

Têm ideias e pontos de vista opostos as duas gerações que se sucedem. Pela natureza das disposições morais, porém sobretudo das disposições intuitivas e inatas, torna-se fácil distinguir a qual das duas pertence cada indivíduo.

Cabendo-lhe fundar a era do progresso moral, a nova geração se distingue por inteligência e razão geralmente precoces, juntas ao sentimento inato do bem e a crenças espiritualistas, o que constitui sinal indubitável de certo grau de adiantamento anterior. Não se comporá exclusivamente de Espíritos eminentemente superiores, mas dos que, já tendo progredido, se acham predispostos a assimilar todas as ideias progressistas e aptos a secundar o movimento de regeneração.

O que, ao contrário, distingue os Espíritos atrasados é, em primeiro lugar, a revolta contra Deus, pelo se negarem a reconhecer qualquer poder superior aos poderes humanos; a propensão instintiva para as paixões degradantes, para os sentimentos antifraternos de egoísmo, de orgulho, de inveja, de ciúme; enfim, o apego a tildo o que é material: a sensualidade, a cupidez, a avareza.

Desses vícios é que a Terra tem de ser expurgada pelo afastamento dos que se obstinam em não emendar-se; porque são incompatíveis com o reinado da fraternidade e porque o contato com eles constituirá sempre um sofrimento para os homens de bem. Quando a Terra se achar livre deles, os homens caminharão sem óbices para o futuro melhor que lhes está reservado, mesmo neste mundo, por prêmio de seus esforços e de sua perseverança, enquanto esperem que uma depuração mais completa lhes abra o acesso aos mundos superiores.

Não se deve entender que por meio dessa emigração de Espíritos sejam expulsos da Terra e relegados para mundos inferiores todos os Espíritos retardatários. Muitos, ao contrário, aí voltarão, porquanto muitos há que o são porque cederam ao arrastamento das circunstâncias e do exemplo. Nesses, a casca é pior do que o cerne. Uma vez subtraídos à influência da matéria e dos prejuízos do mundo corporal, eles, em sua maioria, verão as coisas de maneira inteiramente diversa daquela por que as viam quando em vida, conforme os múltiplos casos que conhecemos. Para isso, têm a auxiliá-los Espíritos benévolos que por eles se interessam e se dão pressa em esclarecê-los e em lhes mostrar quão falso era o caminho que seguiam. Nós mesmos, pelas nossas preces e exortações, podemos concorrer para que eles se melhorem, visto que entre mortos e vivos há perpétua solidariedade.

Renovação gradual

É muito simples o modo por que se opera a transformação, sendo, como se vê, todo ele de ordem moral, sem se afastar em nada das leis da Natureza. Sejam os que componham a nova geração Espíritos melhores, ou Espíritos antigos que se melhoraram, o resultado é o mesmo. Desde que trazem disposições melhores, há sempre uma renovação. Assim, segundo suas disposições naturais, os Espíritos encarnados formam duas categorias: de um lado, os retardatários, que partem; de outro, os progressistas, que chegam. O estado dos costumes e da sociedade estará, portanto, no seio de um povo, de uma raça, ou do mundo inteiro, em relação com aquela das duas categorias que preponderar.

Uma comparação vulgar ainda melhor dará a compreender o que se passa nessa circunstância. Figuremos um regimento composto na sua maioria de homens turbulentos e indisciplinados, os quais ocasionarão nele constantes desordens que a lei penal terá por vezes dificuldades em reprimir. Esses homens são os mais fortes, porque mais numerosos do que os outros. Eles se amparam, animam e estimulam pelo exemplo. Os poucos bons nenhuma influência exerce; seus conselhos são desprezados; sofrem com a companhia dos outros, que os achincalham e maltratam. Não é essa uma imagem da sociedade atual?

Suponhamos que esses homens são retirados um a um, dez a dez, cem a cem, do regimento e substituídos gradativamente por iguais números de bons soldados, mesmo por alguns dos que, já tendo sido expulsos, se corrigiram. Ao cabo de algum tempo, existirá o mesmo regimento, mas transformado. A boa ordem terá sucedido à desordem.

Partidas coletivas

As grandes partidas coletivas, entretanto, não têm por único fim ativar as saídas; têm igualmente o de transformar mais rapidamente o espírito da massa, livrando-a das más influências e o de dar maior ascendente às ideias novas.

Por estarem muitos, apesar de suas imperfeições, maduros para a transformação, é que muitos partem, a fim de apenas se retemperarem em fonte mais pura. Enquanto se conservassem no mesmo meio e sob as mesmas influências, persistiriam nas suas opiniões e nas suas maneiras de apreciar as coisas. Uma estada no mundo dos Espíritos bastará para lhes descerrar os olhos, por isso que aí veem o que não podiam ver na Terra. O incrédulo, o fanático, o absolutista, poderão, conseguintemente, voltar com ideias inatas de fé, tolerância e liberdade. Ao regressarem, acharão mudadas as coisas e experimentarão a influência do novo meio em que houverem nascido. Longe de se oporem às novas ideias, constituir-se-ão seus auxiliares.

Regeneração

A regeneração da Humanidade, portanto, não exige absolutamente a renovação integral dos Espíritos: basta uma modificação em suas disposições morais. Essa modificação se opera em todos quantos lhe estão predispostos, desde que sejam subtraídos à influência perniciosa do mundo. Assim, nem sempre os que voltam são outros Espíritos; são com frequência os mesmos Espíritos, mas pensando e sentindo de outra maneira. Quando insulado e individual, esse melhoramento passa despercebido e nenhuma influência ostensiva alcança sobre o mundo. Muito outro é o efeito, quando a melhora se produz simultaneamente sobre grandes massas, porque, então, conforme as proporções que assuma, numa geração, pode modificar profundamente as ideias de um povo ou de uma raça.

É o que quase sempre se nota depois dos grandes choques que dizimam as populações. Os flagelos destruidores apenas destroem corpos, não atingem o Espírito; ativam o movimento de vaivém entre o mundo corporal e o mundo espiritual e, por conseguinte, o movimento progressivo dos Espíritos encarnados e desencarnados. É de notar-se que em todas as épocas da História, às grandes crises sociais se seguiu uma era de progresso.

Renascimento

Opera-se presentemente um desses movimentos gerais, destinados a realizar uma remodelação da Humanidade. A multiplicidade das causas de destruição constitui sinal característico dos tempos, visto que elas apressarão a eclosão dos novos germens. São as folhas que caem no outono e às quais sucedem outras folhas cheias de vida, porquanto a Humanidade tem suas estações, como os indivíduos têm suas várias idades. As folhas mortas da Humanidade caem batidas pelas rajadas e pelos golpes de vento, porém, para renascerem mais vivazes sob o mesmo sopro de vida, que não se extingue, mas se purifica.

Para o materialista, os flagelos destruidores são calamidades carentes de compensação, sem resultados aproveitáveis, pois que, na opinião deles, os aludidos flagelos aniquilam os seres para sempre. Para aquele, porém, que sabe que a morte unicamente destrói o envoltório, tais flagelos não acarretam as mesmas consequências e não lhe causam o mínimo pavor; ele lhes compreende o objetivo e não ignora que os homens não perdem mais por morrerem juntos, do que por morrerem isolados, dado que, duma forma ou doutra, a isso hão de todos sempre chegar.

Os incrédulos rirão destas coisas e as qualificarão de quiméricas; mas, digam o que disserem, não fugirão à lei comum; cairão a seu turno, como os outros, e, então, que lhes acontecerá? Eles dizem: Nada! Viverão, no entanto, a despeito de si próprios e se verão, um dia, forçados a abrir os olhos.”

Por Francisco de Assis Daher Pirola

(KARDEC, Allan. A Gênese. 112ª ed. Rio [de Janeiro]: FEB, 36ª ed.. 1992. Cap. XVIII: itens 27 a 35.)



Fonte: Casa Espírita Esperança

PÂNICO GLOBAL FEZ AS BOLSAS DE VALORES DESPENCAREM TEMENDO UMA RECESSÃO MUNDIAL

Posted by Thoth3126 on 15/08/2019

O pânico tomou conta das bolsas de valores nesta quarta-feira (14) em meio a temores envolvendo a guerra comercial entre China e Estados Unidos e a saúde da economia global, que dá sinais de recessão. Os três principais mercados de ações americanos fecharam em queda de 3%, e analistas apontam sinais de que os EUA podem estar em recessão. No Brasil a moeda americana superou barreira dos R$ 4 e o Banco Central retoma venda de dólares à vista, o que não acontecia desde 2009. Números decepcionantes das economias da Alemanha e da China pressionaram mercados. 

Edição e imagens:  Thoth3126@protonmail.ch

O pânico tomou conta das bolsas de valores nesta quarta-feira. Economia da China piora em julho; com crescimento da indústria atingindo um mínima de 17 anos, a Alemanha teve recuo na economia 

Fonte:  https://www.bbc.com/portuguese/geral-49353300

No Brasil, a Bovespa despencou, fechando o dia em queda de 2,94%. O dólar avançou e fechou em 4,038 frente ao real brasileiro. Os mercados europeus já estavam assustados com as notícias de que o PIB da Alemanha recuou no segundo trimestre e que o crescimento industrial da China em julho atingiu o menor patamar em 17 anos.

O FTSE 100 (índice com cem papéis importantes negociados na Bolsa de Londres) fechou em queda de 1,5%, enquanto Bolsas na Alemanha e na França perderam mais de 2%. E mais um novo ataque ao Banco Central americano feito pelo presidente Donald Trump ajudou a alimentar a corrida por ativos mais seguros, a exemplo do ouro – que subiu mais de 1%.

Mas um dos maiores temores veio dos sinais emitidos pelo mercado americano de títulos. O rendimento dos títulos do Tesouro de 2 anos e de 10 anos inverteu-se pela primeira vez desde junho de 2007. Esse estranho fenômeno, chamado de inversão da curva de juros, é visto como um indicador confiável de uma recessão ou forte desaceleração.

O índice de volatilidade CBOE – o chamado “índice do medo” – saltou 4,26 pontos, para 21,78. Todos os 11 setores principais do índice S&P 500 estavam no vermelho, com os segmentos de energia e de financiamento sofrendo a maior perda percentual. Bancos também caíram fortemente, como o Citigroup (mais de 5%).

1 – Como o Brasil foi impactado?

O Brasil não escapou da turbulência dos mercados internacionais. Principal índice do mercado de ações do país, o Ibovespa caiu 2,94%, a 100.258 pontos, a maior baixa em um só dia desde março – a queda à época foi de 3,57%  O movimento também afetou o dólar comercial, que subiu 1,85%, chegando a R$ 4,041 na venda, antes de recuar para R$ 4,038 no encerramento. A moeda americana estava abaixo do patamar de R$ 4 desde maio.

O avanço da reforma da Previdência, cujo calendário foi definido hoje pelos líderes partidários no Senado, e da pauta econômica no Congresso – a exemplo da aprovação do texto-base da chamada Medida Provisória de Liberdade Econômica – não foram suficientes para conter a queda da bolsa e a alta do dólar.

Estima-se que a sessão de promulgação da reforma do sistema previdenciário ocorra até 10 de outubro. O governo de Jair Bolsonaro deve divulgar na semana que vem, também, um pacote que inclui uma ajuda a Estados e municípios.

2 – Quem são os ‘culpados’?

Trump novamente tentou jogar a turbulência do mercado no colo do Banco Central americano e sua política de taxas de juros, chamando o presidente da instituição, Jerome Powell, de “sem noção”. Para o mandatário americano, ao elevar as taxas de juros quatro vezes no ano passado, o Banco Central dos EUA “agiu rápido demais, e agora está muito, muito atrasado” em cortar os custos dos empréstimos.

Pouco antes nesta quarta-feira, o conselheiro de comércio da Casa Branca, Peter Navarro, disse à Fox Business Network que o Banco Central dos EUA deve cortar as taxas em 0,50 ponto percentual “o mais rápido possível”, uma ação que, segundo ele, levaria a uma alta das Bolsas de Valores.

Apesar de os EUA anunciarem o adiamento de uma nova leva de tarifas sobre importações chinesas, o protelamento fez pouco para aliviar a tensão global. “A questão é que a política comercial de Trump se mostrou tão errática que não se consegue mais aliviar a sensação de incerteza”, disse Tim Duy, professor de Economia da Universidade do Oregon.

Em setembro do ano passado, o Banco Central dos EUA tinha um prognóstico relativamente otimista para a economia, com a perspectiva de que o estímulo do pacote econômico de US$ 1,5 trilhão (com corte de impostos e gastos) capitaneado pelo governo Trump sustentasse o crescimento e justificasse taxas de juros cada vez mais altas (medida que serve, por exemplo, para conter uma alta da inflação).

Apesar da turbulência, Trump pretende colocar a economia no centro de sua campanha à reeleição em 2020.

Em entrevista para a Fox Business Network na sexta-feira, a ex-chefe do Banco Central americano Janet Yellen disse que achava que a economia dos EUA permanecia “forte o suficiente” para evitar uma recessão, mas “as chances claramente aumentaram e chegaram a um patamar que sinceramente me deixa desconfortável”.

‘Períodos com uma curva de juros invertida são seguidos de forma confiável por desacelerações econômicas e quase sempre por uma recessão’, diz BC americano

3 – O que é a curva de juros invertida?

A “inversão da curva de juros” significa que é mais barato que os governos desses países tomem empréstimos por 10 anos do que por 2. É um patamar incomum e muitas vezes antecede uma recessão ou pelo menos uma desaceleração significativa no crescimento econômico.

Este sinal de alerta vem do mercado de títulos, o lugar onde governos e empresas vão para pedir dinheiro emprestado. Um título é uma promessa de fazer certos pagamentos no futuro, geralmente um grande repasse quando o título “amadurece”.

O valor que os investidores pagam pelo título determina o rendimento que obterão – quanto maior o preço, menor o rendimento. Um fator que afeta o rendimento que os investidores miram é quanto tempo eles têm de esperar pelo grande pagamento final.

Normalmente, uma espera mais longa significa que eles aguardam um rendimento maior. Isso é uma recompensa por amarrarem o seu dinheiro por mais tempo, quando há mais risco de que uma inflação inesperada possa erodir o valor de seus retornos.

4 – A curva invertida é um sinal confiável de recessão?

O que é incomum é que o rendimento dos títulos do governo do Reino Unido com dois anos até o vencimento subiram acima do rendimento no equivalente a 10 anos. A mesma coisa aconteceu nos EUA. Isso é visto como um sinal de que os investidores querem o retorno garantido de manter um título de longo prazo, mas estão preocupados com as perspectivas de curto prazo para a economia.

Mas a curva de rendimentos invertida é confiável? De acordo com economistas do Banco Central dos EUA, períodos com uma curva de juros invertida são seguidos de forma confiável por desacelerações econômicas e quase sempre por uma recessão. O tempo entre a inversão e o início de uma recessão não é, no entanto, uniforme.

5 – Mas desta vez pode ser diferente?

Há algo no cenário atual que não se aplica aos episódios anteriores: a flexibilização quantitativa, a política adotada por muitos bancos centrais após a crise financeira (e antes, no caso do Japão) de comprar ativos financeiros, principalmente do títulos de governos.

Isso teve o efeito de elevar os preços dos títulos – o que, vale lembrar, equivale a reduzir o rendimento deles. Então, a medida pode muito bem estar contribuindo para a inversão da curva de juros atual. A inversão da curva de juros não nos diz nada sobre quais podem ser as razões específicas para qualquer recessão iminente.

6 – O que deixa os mercados tão nervosos?

Desta vez, existem várias possibilidades. O conflito comercial global é um fator que afeta muitas economias. Muitas empresas (embora não todas) e investidores estão preocupados com a possibilidade de um Brexit sem acordo, ou seja, a saída do Reino Unido da União Europeia sem que haja um acerto sobre transição.

Reino Unido acaba de registrar um trimestre de declínio da atividade econômica, então a ideia de uma recessão iminente não é de todo fantasiosa, embora os números tenham sido influenciados pela estocagem antes das datas planejadas do Brexit e o subsequente desfecho dessas ações.

Nos EUA, seria preciso uma desaceleração extra significativa para produzir uma recessão. A Alemanha também registrou um trimestre de queda da atividade, de acordo com novos números, então uma recessão também poderia estar ocorrendo lá.

A curva de rendimento para o governo alemão não está invertida. Mas há algo mais sobre os títulos do governo que é um sinal claro de perspectiva econômica fraca: os rendimentos estão abaixo de zero. Por consequência, os investidores pagam ao governo para emprestar a ele. Isso reflete a política de taxas de juros ultrabaixas do Banco Central Europeu, mas é também um sinal de uma perspectiva econômica fraca.


Temor de recessão global derruba bolsas e faz dólar disparar no Brasil

Fonte:  https://p.dw.com/p/3NvID

Moeda americana superou barreira dos R$ 4 e Banco Central retoma venda de dólares à vista, o que não acontecia desde 2009. Números decepcionantes das economias da Alemanha e da China pressionaram mercados. 

A divulgação de dados econômicos decepcionantes da China e da Alemanha provocaram turbulências nos mercados financeiros de todo o planeta. No Brasil, o dólar comercial fechou acima de 4 reais pela primeira vez desde maio, e a bolsa de valores chegou a ficar abaixo dos 100 mil pontos em alguns momentos do dia.

Além disso, O Banco Central brasileiro anunciou que pretende vender dólares à vista das suas reservas internacionais, uma operação que não acontecia desde fevereiro de 2009, quando a economia global sofria com os efeitos de uma crise internacional. A moeda norte-americana encerrou esta terça-feira vendida a 4,04 reais, com alta de 0,074 (1,86%) em apenas um dia.

No mercado de ações, o índice Ibovespa, da B3 (antiga Bolsa de Valores de São Paulo), fechou o dia com queda de 2,94%, aos 100.258 pontos. Por volta das 16h, o indicador chegou a ficar abaixo da barreira de 100 mil pontos, mas o ritmo de queda estabilizou-se nos minutos finais de negociação.

Na Europa, a bolsa de Londres caiu 1,42%, a de Frankfurt recuou 2,19%

Mercados

Os mercados financeiros globais registraram fortes movimentos de fuga após a divulgação de que o Produto Interno Bruto na Alemanha recuou 0,1% no segundo trimestre em relação ao período anterior. Os dados alimentaram o temor que a maior economia da Europa está à beira da recessão.

Na China, segunda maior economia do planeta, a produção industrial cresceu 4,8% em julho sobre o mesmo mês do ano passado. Esse é o menor ritmo mensal de crescimento desde fevereiro de 2002. Influenciada pela queda nas compras de automóveis, as vendas no varejo na China cresceram 7,6% em julho, menos que o esperado.

Na Europa, a bolsa de Londres caiu 1,42%, a de Frankfurt recuou 2,19%, e a de Paris teve retração de 2,08%. Nos Estados Unidos, o índice Dow Jones, da bolsa de Nova York, caiu 3,05% nesta quarta-feira. Perdas nos mercados de países desenvolvidos fazem os investidores retirarem dinheiro de mercados emergentes, como o Brasil. (JPS/ab/dw)


A Matrix (o SISTEMA de CONTROLE MENTAL):  “A Matrix é um  sistema de controle, NEO. Esse sistema é o nosso inimigo. Mas quando você está dentro dele, olha em volta, e o que você vê? Empresários, professores, advogados, políticos, carpinteiros, sacerdotes, homens e mulheres… As mesmas mentes das pessoas que estamos tentando salvar. “Mas até que nós consigamos salvá-los, essas pessoas ainda serão parte desse  sistema de controle e isso os transformam em nossos inimigos. Você precisa entender, a maioria dessas pessoas não está preparada para ser desconectada da Matrix de Controle Mental. E muitos deles estão tão habituados, tão desesperadamente dependentes do sistema, que eles vão lutar contra você  para proteger o próprio sistema de controle que aprisiona suas mentes …”


Permitida a reprodução desde que mantida a formatação original e mencione as fontes.

www.thoth3126.com.br

DEUS NA NATUREZA – POR CAMILLE FLAMMARION

Por Camille Flammarion(1)

Como se sabe, depois de haver tratado, do ponto de vista científico, da questão da habitabilidade dos mundos, que se liga intimamente ao Espiritismo, o Sr. Flammarion hoje aborda a demonstração de uma outra verdade, sem contradita a mais importante, porque é a pedra angular do edifício social, e ainda aquela sem a qual o Espiritismo não teria razão de ser: A existência de Deus. O título de sua obra ─ Deus na Natureza ─ resume tudo; ele diz, antes de tudo, que não é um livro litúrgico nem místico, mas filosófico.

Do ceticismo de um grande número de sábios, concluiu-se erradamente que, por si mesma, a Ciência é ateísta, ou conduz fatalmente ao ateísmo. É um erro que o Sr. Flammarion cuida de refutar, demonstrando que se os sábios não viram Deus em suas pesquisas, foi porque não quiseram vê-lo. Ademais, estão longe de ser ateus todos os sábios, mas muitas vezes se confunde o ceticismo relativo aos dogmas particulares de tal ou qual culto com o ateísmo. O Sr. Flammarion se dirige especialmente à classe dos filósofos que abertamente fazem profissão de materialismo.

“O homem, diz ele, traz em sua natureza uma tão imperiosa necessidade de se deter numa convicção, particularmente do ponto de vista da existência de um ordenador do mundo e do destino dos seres, que se nenhuma fé o satisfaz, ele sente necessidade de demonstrar a si mesmo que Deus não existe, e busca o repouso de sua alma no ateísmo e na doutrina do nada. Assim, a questão atual que nos apaixona não é mais saber qual a forma do Criador, o caráter da mediação, a influência da graça, nem discutir o valor dos argumentos teológicos. A verdadeira questão é saber se Deus existe ou não existe.”

Nesse trabalho o autor procedeu da mesma maneira que na sua Pluralidade dos Mundos Habitados; colocou-se no próprio terreno de seus adversários. Se ele tivesse buscado seus argumentos na Teologia, no Espiritismo ou em doutrinas espiritualistas quaisquer, teria estabelecido premissas que teriam sido rejeitadas. Eis por que toma as dos negadores e demonstra, pelos próprios fatos, que se chega a uma conclusão diametralmente oposta; ele não invoca novos argumentos controversíveis; ele não se perde nas nuvens da metafísica, do subjetivo e do objetivo, nas argúcias da dialética, mas fica no terreno do positivismo. Ele combate os ateus com suas próprias armas. Tomando seus argumentos um a um, os destrói com o auxílio da mesma ciência que eles invocam. Não se apoia na opinião de homens; sua autoridade é a Natureza e aí mostra Deus em tudo e por toda parte.

“A Natureza explicada pela Ciência, diz ele, no-la mostrou num caráter particular. Ele lá está, visível, como a força íntima de todas as coisas. Nenhuma poesia humana nos pareceu comparável à verdade natural, e o verbo eterno nos falou com mais eloquência nas mais modestas obras da Natureza do que o homem nos seus mais pomposos cantos.”

Dissemos os motivos que levaram o Sr. Flammarion a colocar-se fora do Espiritismo, e não podemos senão aplaudi-lo. Se algumas pessoas pensaram que foi por antagonismo à Doutrina, bastaria, para desiludi-lo, citar a passagem seguinte:

“Poderíamos acrescentar, para fechar o capítulo da personalidade humana, algumas reflexões sobre certos assuntos de estudo ainda misteriosos, mas não insignificantes. O sonambulismo natural, o magnetismo, o Espiritismo, oferecem aos experimentadores sérios que sabem examiná-los cientificamente, fatos característicos que bastariam para demonstrar a insuficiência das teorias materialistas. Confessamos que é triste, para o observador consciencioso, ver o charlatanismo desavergonhado deslizar sua avidez pérfida em causas que deveriam ser respeitadas; é triste constatar que noventa e nove fatos em cem podem ser falsos ou imitados; mas um único fato bem constatado derruba todas as negações. Ora, que partido tomam certos doutos personagens diante desses fatos? Simplesmente os negam.

“A Ciência não duvida, disse em particular o Sr. Buchner, que todos os casos de pretensa clarividência não sejam efeitos de charlatanice e de conluio. A lucidez é, por razões naturais, uma impossibilidade. Está nas leis da Natureza que os efeitos dos sentidos sejam limitados a certa extensão do espaço que eles não podem transpor. Ninguém tem a faculdade de adivinhar os pensamentos, nem de ver com os olhos fechados o que se passa em torno de si. Estas verdades são baseadas nas leis naturais, que são imutáveis e sem exceção.”

“Ora, senhor juiz, então vós conheceis bem as leis naturais? Homem feliz! Como sucumbis sob o excesso de vossa ciência! Mas, que? Volto duas páginas e eis o que leio:

“O sonambulismo é um fenômeno do qual infelizmente não temos senão observações muito inexatas, conquanto fosse desejável que dele tivéssemos noções precisas, por força de sua importância para a Ciência. Contudo, sem ter dele dados certos (escutai!) podemos relegar entre as fábulas todos os fatos maravilhosos que se contam dos sonâmbulos. Não é dado a um sonâmbulo escalar muros, etc. Ah! senhor, como raciocinais com sabedoria, e como vos teria feito bem, antes de escrever, saber um pouco o que pensais!”

Um relato analítico da obra exigiria desenvolvimentos que a falta de espaço nos interdiz e, aliás, seria supérfluo. Bastaria mostrar o ponto de vista em que se colocou o autor para compreendermos a sua utilidade. Reconciliar a Ciência com as ideias espiritualistas é aplainar as vias de sua aliança com o Espiritismo. O autor fala em nome da ciência pura e não de uma ciência fantasista ou superficial, e o faz com a autoridade que lhe dá seu saber pessoal. Seu livro é um desses que têm um lugar marcado nas bibliotecas espíritas, porque é uma monografia de uma das partes constituintes da doutrina, onde o crente encontra para se instruir tanto quanto o incrédulo. Teremos mais de uma vez ocasião de a ele voltar.

ALLAN KARDEC.

Revista Espírita 1867

FONTE: https://www.espiritbook.com.br/profiles/blog/show?id=6387740%3ABlogPost%3A2955758&xgs=1&xg_source=msg_share_post

JOOP KIEFTE: LA FINA VENKO JAM ESTAS ĈI TIE

IJK 2019. Foto: TEJO.

En vidpunkta artikolo verkita por Libera Folio la nova prezidanto de TEJO, Joop Kiefte, asertas ke ni jam atingis la finan venkon. La defioj kiuj ”unuavide aspektas kiel la disfalo de la Esperanto-mondo” laŭ li estas kreskodoloroj pro la adaptiĝo de la esperantistaj organizaĵoj al novaj realaĵoj.

Kvankam la Esperanta mondo estas sufiĉe eta por esti longe for de inundego da nedezirata atento, post mia elektiĝo por prezidanteco de TEJO mi jam estas en kontakto kun multaj homoj, kiuj ĉiuj havas siajn proprajn ideojn pri TEJO kaj Esperanto. Mi ŝatas vortigi kelkajn el la komprenoj el tio ĉi tie, por ke ni havu pli sencan ĝeneralan dialogon pri tio kion ni faras.

Unue, TEJO estas kompleksa organizo, kaj miskomprenoj pri kio ĝi estas, kiel ĝi funkcias kaj kion oni atendu de ĝi estas abundaj. Mi devas konfesi ke ankaŭ por mi longe daŭris por taŭge kompreni ĉion. Sed kerna, grava punkto estas ke ĝi konsistas el kaj reprezentas junajn Esperantistojn, ne nepre (aŭ nepre ne?) nur por promocii Esperanton kaj alporti la finan venkon.

Por mi TEJO jam longe estas grava parto de la kara Esperanta tutmonda familio al kiu mi apartenas. Mi iam priskribis tion tiel, ke eĉ mian plej grandan malamikon en la Esperanto-mondo mi prezentus al eksteruloj kiel mia kara amiko. Parte simple ĉar prezenti kiel familiano al multaj aspektus stulte, sed ankaŭ ĉar mi scias ke neinterkonsento ne venas el malamo kaj malico, sed simple el la sama pasio kiu antaŭenpuŝas min mem.

Due, kion ni volas atingi per kaj pri Esperanto memstare estas tute ne klara kaj vastiĝanta afero. Esperanto dum la tempo akiris tiom da idealoj kaj kulturoj de ĝiaj parolantoj, kaj forlasis post si multajn malnovajn miskomprenojn pri niaj reciprokaj kulturoj.

La mondo vere estas jam multe pli eta, kaj mia generacio da Esperantistoj komencis per hazarda malofta interreta kontakto ĝis la nuntempa ĉiutaga komunikado kun multaj karaj amikoj, pli karaj ol ajna samurba kaj samlanda neesperanta amiko.

La defioj kiuj unuavide aspektas kiel la disfalo de la Esperanto-mondo miavide estas precipe la kreskodoloroj por bone enkorpigi ĉi tiun novan realecon en la vejnojn de niaj organizoj kiuj fondiĝis en tempo kiam fizika realeco kaj ĉeesto estis la sola vera realo, dum nun ĝi iĝas pli pezo ol helpo.

Niaj idealoj jam ne estas la samaj. Niaj sukcesoj ne kongruas kun la malnovaj idealoj. Sed mi sentas nun survoje de la IJK en Slovakio hejmen en Nederlando, kie venontjare okazos IJK en Someren ke pli ol “simpla” fina venko kiu okazus per ia ajn konvinkado provi nian magiaĵon, ni sukcesis ion multe pli bonan.

Ni kreis modelon de pli bona mondo. Ekzemplo por la mondo kiun oni povas referenci por konsciigi homojn ke alia mondo ne nur eblas sed jam ekzistas kaj kreskas, ĝis fine plene forpuŝi ĉion kio ne sukcesas adaptiĝi al la spirito de nia tempo. Spirito en kiu Esperanto havas gravan gvidan rolon pro la simpla kialo ke ni amas unu la alian kiel familio en tempo kiam ĉiuj malamas unu la alian pro la plej hazardaj opinio-diferencoj.

Ni jam atingis finan venkon. Nia rolo nun nur restas kultivi tiun nian kulturon de interkompreniĝo kaj amikeco internacia en tia nivelo ke pli kaj pli da homoj envie aliĝas.

Joop Kiefte, prezidanto de TEJO

Artikoloj en la rubriko “Vidpunkto” reprezentas nur la opinion de la verkinto kaj ne de la tuta redakcio de Libera Folio. La redakcio daŭre bonvenigas artikolojn por la rubriko “Vidpunkto” pri ajnaj temoj rilataj al la Esperanto-movado.

FONTO: https://mail.google.com/mail/u/0/#inbox/FMfcgxwDqfLDvfnksqXqHSjNggXZXXNt

EFIKA METODO DE TRAKTADO DE DIVERSAJ MALSANOJ – BIORESONANCE TERAPIO. RECENZOJ PRAKTIKANTOJ

Metodoj de trakti diversajn malsanojn estas daŭre plibonigataj. Nova direkto en medicino estis la bioresonance terapio. Recenzoj de pozitiva karaktero pruvo pri la sukceso de la nova metodo. Esploro efektivigita de ilo tra la kablo kiu konektas la elektrodoj al la homa korpo. Signaloj korpo vibroj transdonitaj elektromagneta ondo kaj datumoj estas provizita al la monitoro ekipaĵon. La celo de terapio estas forigi la patologiaj demonstracioj de la paciento kaj por aktivigi la korpo arieruloj (imunsistemo). Bioresonance ekzameno ne implicas la uzon de energio de ekstere. Ĉiuj vibrojn estas fiziologia en naturo. Ĝi prenas parton de la oscilado energio ene de la signalo de audio.

La aparato inverts la patologiaj osciladoj kaj reveni ilin al la paciento. Ĝi okazas pacienca respondo elektromagnetaj kampoj sur tiuj signaloj. La procezo estas ripetita dum sekundo, malhelpante kaj detruante la negativajn variadojn. La procezo de restarigo de dinamika fiziologia ekvilibro – tiel komencas mem-resanigo organismo.

Metodo sekura, la paciento venas en kontakto kun elektra aktuala nur iomete, kiel kiam aŭskultas muzikon sur aŭdiloj kaj konvencia mikrofono.

Apliko de bio-resonanco terapio (BRT)

La tekniko estas efika en trakti pacienton neeblo konvencia maniero. Se la paciento ne alportis drogon traktado plibonigoj al la helpo de bioresonance terapio. Atestoj montri malgrandan provizoran traktadon kostojn kiam uzas tiun teknikon. Ĝi kombinas aro de malsamaj metodoj de influo: electroacupuncture, akupunkturo, la homeopatía, nevroterapiyu, isotherapy.

Indikoj por traktado de BRT

BRT estas indikita por traktado de la sekvaj malsanoj kaj kondiĉoj:

  • malfortiganta imunecon;
  • reŭmatismo;
  • alergiaj manifestiĝoj;
  • doloro sindromoj de diversaj etiologio;
  • malrapidigi sanigante vundoj;
  • postoperacia;
  • astmo;
  • gastrito;
  • bronkito;
  • stomako ulcero;

duodenitis.

Terapia efiko tekniko estas tre vasta. La efiko ankaŭ atingita en malsanoj de la sistemo linfático de akra kaj kronika formoj de migreno, malsanoj cardiovasculares, pancreatitis, pankreata kistoj kaj ino reproduktaj organoj, diabeto, nefrito, cistitis.

Plue, TDB havas pozitivan efekton en la periodo sekvanta denta proceduroj, alergion al nutraĵoj produktoj kaj toksinoj. Infanoj inklinaj al infektoj, nomumita bioresonance terapio. Recenzoj de kuracistoj montri la pozitivan efikon de tekniko sur pacientoj kun seksa nekongruo de Rh faktoro.

Bioresonance terapio – contraindicaciones

Kiam ampleksaj ŝancoj BRT ankoraŭ ekzistas kondiĉoj en kiuj la uzo de la metodo estas contraindicado:

  • toxicosis;
  • mensaj malordoj;
  • deficito de ajna nutraĵojn en la korpo de la paciento;
  • manko de esencaj vibrojn en la areo de studo.

Traktado metodo de bio-resonanco efikoj iĝis populara en la moderna medicino. La efikeco de BRT pruvis science kaj konfirmita praktike: ŝancon sen medicaments teni kelkaj kompleksaj medicinaj kondiĉoj ripari fiziologia malordojn en la homa korpo, uzante nur la ofteco de la organoj kaj sistemoj de ĉeloj. Nova antaŭas en la traktadon Ĝuste bioresonance terapio. Recenzoj praktikado kuracistoj kaj klinikaj provoj kiuj estis faritaj en la oficiala sano institucioj, konfirmi la alta efikeco de BRT.

FONTO:

AVISTAMENTO DE RAPOSAS NO MONTE DO TEMPLO EM JERUSALÉM E AS PROFECIAS DE CONSTRUÇÃO DO “TERCEIRO TEMPLO”

Posted by Thoth3126 on 12/08/2019

Enquanto os judeus estão contando os dias para celebrar o nono dia de Av (Tisha Be’Av), a data em que os judeus lamentam a destruição dos dois templos em Jerusalém, por Nabucodonosor e pelos romanos, raposas foram vistas andando perto do Muro das Lamentações, fato que foi noticia em comunicado de imprensa relatado na quinta-feira.  Está escrito no Livro das Lamentações (5:18), que é lido em Tisha Be’Av, que o Monte Sião – onde os Templos estavam – será tão desolado que “as raposas andarão sobre ele”. O entendimento, de acordo com o Talmud no tratado Makkot (24b), é que se as profecias de destruição foram cumpridas, assim serão as do profeta Zacarias sobre o Templo ser reconstruído.

Tradução, edição e imagens:  Thoth3126@protonmail.ch

Avistamento de raposas no Monte do Templo em Jerusalém desencadeia teorias da profecia de construção do “Terceiro Templo” judaico

Fonte:  https://www.rt.com/  –  https://www.jpost.com/

Os observadores dos sinais sobre profecias estão em alerta máximo depois que um grupo de raposas foi visto brincando no Monte do Templo de Jerusalém, potencializando o augúrio da reconstrução do Templo Judaico naquele local em Jerusalém, algo há muito tempo profetizado.

Expressão artística de como seria o primeiro Templo, construído por Salomão, em torno do ano 1000 a.C. Este foi destruído em 586 a.C. por Nabucodonosor, que arrasou Jerusalém.

As raposas foram vistas antes do festival religioso judaico de Tisha B’av(*), que começa em 10 de agosto e comemora a destruição dos dois templos em Jerusalém, o primeiro templo, construído por Salomão, foi destruído pelos babilônios comandados por Nabucodonosor, em 586 a.C., e o segundo templo depois também foi destrído, mas pelos soldados romanos chefiados por Tito Vespasiano, em 70 da nossa era.

{ (*)Tishá B’Av (hebraico תִּשְׁעָה בְּאָב – acendeu a nona de Av) é um dia de jejum anual no judaísmo no qual um número de desastres na história judaica ocorreu, a primeira destruição do Templo de Salomão pelo Império Neo-Babilônico e o Segundo Templo pelo Império Romano em Jerusalém. Tisha B’Av é considerado o dia mais triste do calendário judaico e acredita-se que seja um dia destinado à tragédia. Tisha B’Av cai em julho ou agosto no calendário gregoriano. A observância do dia inclui cinco proibições, das quais o mais notável é um jejum de 25 horas. O Livro das Lamentações, que lamenta a destruição de Jerusalém, é lido na sinagoga, seguido pela recitação das canções litúrgicas kinnot que lamentam a perda dos Templos e de Jerusalém. À medida que o dia se tornou associado à lembrança de outras grandes calamidades que caíram sobre o povo judeu, alguns também lembram de eventos como o assassinato dos Dez Mártires pelos massacres romanos em numerosas comunidades judaicas medievais durante as Cruzadas e o Holocausto.}

O Segundo Templo foi o templo que o povo judeu construiu após o seu regresso a Jerusalém, a vinda depois de anos no Cativeiro Babilônico, no mesmo local onde o Templo de Salomão existira antes de ser destruído. Foi destruído novamente no ano 70 pelos soldados romanos liderados pelo general Tito Vespasiano. No ano 539 a.C., Ciro apodera-se da Babilônia e ordena o repatriamento dos judeus mantidos em cativeiro e a reconstrução do seu templo, que, segundo a descrição presente no livro de Esdras, terá tido lugar sob o sacerdote Josua, filho de Jazadaque e Zorobabel, filho de Sealtiel. A obra, porém, foi interrompida durante o reinado de Ciro, e só foi retomada no reinado de Dario. FONTE

“Não se pode deixar de chorar no local do cumprimento da profecia de que as ‘raposas’ andarão sobre ele”, disse Shmuel Rabinowitz, rabino do Muro das Lamentações e locais sagrados. Ele estava se referindo ao Livro das Lamentações (5:18), uma passagem que conta a história da destruição dos babilônios do primeiro templo em Jerusalém e uma profecia de que o local desolado do templo seria um dia habitado por raposas.

Esta passagem em particular, por sua vez, está ligada a uma profecia do Profeta Zacarias, como explicado no Talmude (Makkot 24b), de que o templo judaico destruído “duas vezes” será um dia reconstruído.

“Até que a profecia de Urias a respeito da destruição da cidade fosse cumprida, temi que a profecia de Zacarias não se cumprisse, na medida em que as duas profecias estão ligadas”, diz o Tratado Makkot 24b.

Em breve o fanatismo religioso ira explodir em confronto generalizado na região do Oriente Médio.

O grupo de cerca de uma dúzia de raposas foi visto na área sudoeste do Muro das Lamentações nos últimos dias. Esta é a única seção sobrevivente do Segundo Templo Judaico destruído pelo general Tito Vespasiano em 70 da nossa era. O Livro das Lamentações (5:18) é tradicionalmente lido durante a próxima festa religiosa.

O Monte do Templo é um dos locais mais “sagrados” de Jerusalém e é um ponto focal para as religiões judaica, católica e muçulmana e continua sendo um eterno “foco de discórdia” entre as três religiões e seus praticantes.

Bill Ryan: Tudo bem. Então o que você está dizendo, é que há um plano a longo prazo que vem sendo decidido há algum tempo para definir a situação, para configurar o tabuleiro de xadrez, o tabuleiro de xadrez global, de modo que vai ser uma guerra contra a China . Isto é o que você está dizendo.

W: Sim, em poucas palavras. Você pode ter isso. É toda uma série de eventos, e muitos deles já se concretizaram. E outra vez eu só posso enfatizar que o tempo que resta parece ser crítico.

Bill Ryan: O que aconteceu, e que ainda está para acontecer, e qual é o plano eventual para o que querem que aconteça, se tudo que eles esperam e planejam venha a ocorrer?

A destruição da Mesquita do Domo da Rocha, em Jerusalém, em algum tipo de atentado, em um dos locais mais sagrados para o mundo árabe e muçulmano poderia ser um estopim para um conflito armado generalizado no Oriente Médio.

W: Bem, o plano é para que o fusível a ser usado (que inicie o processo para UM ÚLTIMO CONFLITO GLOBAL) seja o Oriente Médio mais uma vez, de uma maneira que faria os conflitos anteriores que aconteceram na região parecerem brincadeira. Essa nova situação de confronto vai envolver o uso de armas nucleares/atômicas (n.t. De ambos os lados, pois ISRAEL tem um arsenal com cerca de 220 ogivas atômicas, desenvolvidas na usina Nuclear de Dimona) e, novamente, é para criar uma atmosfera de caos e medo extremo, não só no Ocidente, mas em todo o mundo, em todo o planeta e para colocar em prática aquilo que eu mencionei como (a implantação de) um governo ocidental unificado e mundial totalitário  (n.t. A NWO,  Nova Ordem Mundial-New World Order), e para fazer isso a CHINA precisa ser retirada de cena, politica, econômica e socialmente, para que isso possa acontecer, segundo os planos de quem deseja essa  NWO-Nova Ordem Mundial.

Bill Ryan: Então pelo que estamos vendo aqui, eles estão matando dois pássaros com uma só pedrada. Eles estão usando isso como uma justificativa para criar o que muitos na internet tem chamado o  Governo Mundial Único (NWO – A Nova Ordem Mundial), exceto que não está incluindo a China. Você está falando sobre as nações ocidentais em aliança num bloqueio contra esta nova ameaça.

W: É especificamente as nações ocidentais, mas acho que também temos de incluir o Japão nisto também.

Bill Ryan: E o que dizer sobre a Rússia? Onde é que a Rússia entra nessa conspiração?

W: Eu acredito que a Rússia é um jogador também, mas eu não tenho provas. Por alguma razão ou outra a Rússia realmente não aparece por aqui, e é apenas uma suposição minha, é que o governo russo no momento está de mãos dadas com os agentes de controle que estão operando aqui no Ocidente.

Bill Ryan: Hum. Então você está dizendo isso porque nesta “reunião que você assistiu”, a Rússia não foi mencionada como um fator importante.

W: Não, nenhum fator. A única maneira que foi mencionada é que a ideia é criar uma situação de caos em todo o planeta. Isso mais tarde significaria o uso posterior de armas biológicas, a escassez generalizada de alimentos, o que afetará os países mais vulneráveis em todo o mundo, seguido por fome e doenças. A única menção que a Rússia entra aqui é uma estranha que não consigo explicar e talvez alguém possa. Eu realmente não posso colocar minha cabeça em torno deste fato. Mas dentro desta reunião, foi mencionado: “para fazer com que os militares chineses façam um ataque à região Leste da Rússia” (n.t. Onde estão as principais reservas de gás e petróleo e que é a principal fonte de receita da nação russa pelo seu grande volume de exportação desses itens).  Agora, não posso qualificar isso e por que isso foi mencionado na reunião – eu simplesmente não sei. FIM DE CITAÇÃO. }


A Matrix (o SISTEMA de CONTROLE MENTAL): “A Matrix é um sistema de controle, NEO. Esse sistema é o nosso inimigo. Mas quando você está dentro dele, olha em volta, e o que você vê? Empresários, professores, advogados, políticos, carpinteiros, sacerdotes, homens e mulheres… As mesmas mentes das pessoas que estamos tentando despertar. Mas até que nós consigamos despertá-los, essas pessoas ainda serão parte desse sistema de controle e isso as transformam em nossos inimigos. Você precisa entender, a maioria dessas pessoas não está preparada para ser desconectada da Matrix de Controle MENTAL. E muitos deles estão tão habituados, tão profunda e desesperadamente dependentes do sistema, que eles vão lutar contra você para proteger o próprio sistema de controle que aprisiona suas mentes …”

Permitida a reprodução desde que mantida a formatação original e mencione as fontes.

www.thoth3126.com.br

POR QUE CIENTISTAS DIZEM QUE PRÓXIMOS 18 MESES SERÃO CRUCIAIS PARA SALVAR O PLANETA

Matt McGrath Correspondente de Meio Ambiente da BBC 25 julho 2019

Direito de imagem clintspencer/Getty

Você se lembra quando as pessoas diziam que nós tínhamos “12 anos para salvar o planeta”?

Agora, no entanto, há um consenso crescente de que os próximos 18 meses serão primordiais para lidar com a crise do aquecimento global e das mudanças climáticas, entre outros desafios ambientais.

No ano passado, o Painel Intergovernamental sobre Mudanças Climáticas (IPCC) informou que, para manter o aumento das temperaturas médias globais abaixo de 1,5ºC até o final deste século, as emissões de dióxido de carbono teriam que ser reduzidas em 45% até 2030.

Mas hoje, os cientistas reconhecem que os passos políticos decisivos para permitir que os cortes no carbono ocorram de fato terão de ser dados antes do final do próximo ano.

A ideia de que 2020 é um prazo importante foi abordada por um dos principais cientistas do clima do mundo, em 2017. “A matemática do clima é brutalmente clara: embora o mundo não possa ser curado nos próximos anos, pode ser fatalmente ferido por negligência até 2020”, disse Hans Joachim Schellnhuber, fundador e atual diretor emérito do Instituto Potsdam de Pesquisas sobre o Impacto Climático.

Talvez também te interesse

A sensação de que o final do próximo ano seria uma espécie de prazo de última chance para conter os efeitos devastadores das mudanças climáticas está ficando cada vez mais evidente.

“Acredito firmemente que os próximos 18 meses decidirão nossa capacidade de manter a mudança climática em níveis de sobrevivência e restaurar a natureza ao equilíbrio que precisamos para nossa sobrevivência”, disse o príncipe Charles, falando em uma recepção recente para ministros do Commonwealth, a comunidade que aglutina o Reino Unido e várias ex-colônias britânicas.

Direito de imagem Anadolu Agency Image caption Os EUA e a Arábia Saudita uniram forças para restringir o uso de relatórios científicos do IPCC em negociações climáticas

Então, por que os próximos 18 meses são tão importantes?

O príncipe Charles estava fazendo uma referência a importantes reuniões da ONU sobre o clima marcadas até o final de 2020. Desde que um acordo climático global foi assinado em Paris, em dezembro de 2015, negociadores tem se empenhado em fechar um conjunto de normas a serem seguidas pelos signatários do pacto.

Mas, sob os termos do acordo, os países também prometeram avançar seus planos de corte de emissões de carbono até o final de 2020.

Uma dos destaques do relatório do IPCC lançado no ano passado foi a estimativa de que as emissões globais de dióxido de carbono têm de atingir seu pico em 2020, para viabilizar o objetivo do teto de aumento de 1,5ºC até o final do século.

Os planos atuais não são suficientemente fortes para manter as temperaturas abaixo do chamado limite seguro. Neste momento, estamos nos encaminhando para 3ºC de aquecimento até 2100.

Como os países geralmente planejam seus programas de redução com prazos de cinco e dez anos, para se atingir a meta de corte de carbono de 45% até 2030, os planos realmente precisam estar na mesa até o final de 2020.

Os próximos passos

O primeiro grande evento será a Cúpula para Ação Climática, convocada pelo secretário-geral da ONU, Antonio Guterres. Ela será realizada em Nova York, em 23 de setembro.

Guterres tem deixado claro que a cúpula só fará sentido se os países que forem à ela levarem ofertas significativas para melhorar seus planos nacionais de corte de emissões.

Esse encontro será seguido pela COP25 em Santiago, no Chile, que terá a importância de manter o processo em andamento.

Mas o momento-chave deverá ser a COP26, provavelmente no Reino Unido, que será realizada no final de 2020.

Direito de imagem Paulo Whitaker/Reuters Image caption O desmatamento da Amazônia é um dos pontos que deve ser debatido nos próximos eventos sobre mudanças climáticas

O governo britânico acredita poder usar a oportunidade da COP26, em um eventual mundo pós-Brexit (após a saída do Reino Unido da União Europeia), para mostrar que a Grã-Bretanha tem força para construir a vontade política para os avanços necessários, da mesma forma que os franceses usaram sua força diplomática para fazer o acordo de Paris acontecer.

“Se obtivermos sucesso em nossa oferta (para sediar a COP26), garantiremos a construção do acordo de Paris e refletiremos as evidências científicas de que precisamos ir mais longe e mais rápido”, disse recentemente o ministro do Meio Ambiente do Reino Unido, Michael Gove – em sua provável última fala no cargo (ele terá outro cargo no gabinete do novo premiê, Boris Johnson, que assumiu na quarta-feira).

“E precisamos da COP26 para garantir que outros países levem a sério suas obrigações e isso significa liderar pelo exemplo. Juntos, devemos tomar todas as medidas necessárias para restringir o aquecimento global a pelo menos 1,5ºC.”

Razões para ser otimista

Nos últimos anos, talvez pelas onde extremas de frio e calor, ou pela atividade de ativistas como a adolescente sueca Greta Thunberg e o grupo britânico Extinction Rebellion (que paralisou Londres por uma semana em abril), parece haver um nítido aumento no interesse público por mudanças climáticas e outros problemas relativos à natureza e por ideias que as pessoas possam colocar em prática em suas próprias vidas.

As demandas por ação estão ficando mais vigorosas, e os sinais são de que políticos em muitos países acordaram para essas mudanças.

Ideias como o New Green Deal, (o Novo Plano Verde, com ações como a “descarbonização” da economia americana), proposto por políticos democratas, que pareciam inviáveis há alguns anos, ganharam força real recentemente.

Direito de imagem Getty Images Image caption A destruição da vegetação nativa e as mudanças climáticas vão prejudicar diretamente o agronegócio no Brasil.

A percepção do príncipe Charles de que os próximos 18 meses são críticos é compartilhada por alguns representantes de países nas negociações sobre clima.

“Nosso grupo de pequenos estados insulares em desenvolvimento compartilha do sentimento do príncipe Charles da profunda urgência por uma ação climática ambiciosa”, disse a embaixadora Janine Felson, de Belize, estrategista-chefe do grupo da Aliança dos Pequenos Estados Insulares da ONU.

“De uma só vez, somos testemunhas de uma convergência coletiva da mobilização pública. Os impactos climáticos estão piorando e há fortes alertas científicos que dão pedem uma liderança climática decisiva”.

“Sem dúvida, 2020 é um prazo importante para que a liderança finalmente se manifeste.”

Razões para ser pessimista

A provável COP no Reino Unido em 2020 também poderia ser o momento em que os EUA finalmente deixariam o acordo de Paris, conforme Donald Trump anunciou em 2017.

Mas se Trump não vencer nas eleições americanas do próximo ano, a posição do país pode mudar. Um presidente democrata, por exemplo, provavelmente reverteria a decisão.

Qualquer passo pode ter enormes consequências para a luta pelo clima.

Neste momento, vários países parecem dispostos a desacelerar as mudanças propostas. Em dezembro passado, os EUA, a Arábia Saudita, o Kuwait e a Rússia bloquearam um relatório especial do IPCC que estabelecia a necessidade de se manter o teto dos 1,5ºC de aumento.

Algumas semanas atrás, em Bonn, na Alemanha, novas objeções da Arábia Saudita impediram que o tema entrasse em negociações da ONU.

Haverá pressão significativa sobre o país anfitrião do COP26 em 2010 para que este garanta um progresso substancial. Mas, se houver um tumulto político em torno do Brexit (a saída do Reino Unido da União Europeia), o governo britânico pode não ter cacife necessário para lidar com os múltiplos desafios globais que a mudança climática apresenta.

“Se não pudermos usar esse momento para acelerar nossas ambições, não teremos chance de chegar a um limite de 1,5 ou 2ºC (de aumento da temperatura)”, disse o professor Michael Jacobs, da Universidade de Sheffield, ex-assessor para Clima do ex-primeiro-ministro do Reino Unido Gordon Brown.

Direito de imagem Getty Images Image caption A Floresta Amazônica é questão central no debate ecológico internacional

E isso não é tudo sobre as mudanças climáticas

Embora as decisões tomadas sobre a mudança climática no próximo ano sejam críticas, há uma série de outras reuniões importantes sobre o meio ambiente que moldarão as ações para preservação de espécies e a proteção dos oceanos nas próximas décadas.

No início deste ano, um grande estudo sobre as perdas de espécies na natureza e resultados mais amplos do impacto humano causou uma grande agitação entre governos.

O relatório da Plataforma Intergovernamental sobre Biodiversidade e Serviços Ecossistêmicos mostrou que até um milhão de espécies poderiam ser perdidas nas próximas décadas.

Por causa disso, os governos se reunirão na China no próximo ano para tentar chegar a um acordo que proteja animais de todos os tipos.

A Convenção sobre Diversidade Biológica é o órgão da ONU encarregado de elaborar um plano para proteger a natureza até 2030.

A reunião do próximo ano poderia levar a uma espécie de “acordo de Paris” para o mundo natural. Se houver acordo, é provável que haja ênfase na agricultura e pesca sustentáveis. Ele deverá pedir maior proteção às espécies e impor limites ao desmatamento.

No próximo ano, a Convenção das Nações Unidas sobre as Leis do Mar também se reunirá para negociar um novo tratado global sobre os oceanos.

Se tudo isso acontecer, o mundo pode ter uma chance de preservar o meio ambiente.

FONTE: https://www.bbc.com/portuguese/internacional-49106198

S. AARSE: SPINOZA- LA FILOZOFIO DE LA HOMA FELIĈO (ESEO)


Filozofio ne estas reto disŝpinita en ebura turo. Hegel.

En la printempo de 1670 aperis la unua granda verko de Baruĥ d’Espinoza, internacie konata sub la nomo Spinoza. Ĝi estas La Teologia Politika Traktato, kaj la jaro 1970 donas al nia revuo indan okazon dediĉi artikolon al la persono kaj pensoj de tiu filozofo, kiu per la ĵus menciita verko skuis la tiaman ortodoksan pensomondon de judismo kaj de kalvinismo. La titolo de la libro jam indikas, ke Spinoza ne nur ŝvebis en metafizikaj sferoj, sed per la Politika Traktato staris firme sur la fundo de la realo. Per la Teologia Traktatoli malkaŝis sin kiel la plej radikala biblio‑kritikisto de sia tempo. Liaj verkoj entute konsistigas gravan paŝon sur la ŝtuparo, kiu kondukas supren al la liberiĝo de la homa spirito. Se ni volas agi konsekvence al la supra eldiro de Hegel kaj kompreni kaj juĝi la filozofiajn konceptojn de Spinoza, ni unue devas kompili skizon pri la politika kaj socia klimato, en kiu li vivis kaj trovi la materian bazon de liaj pensoj en la ekonomio kaj politika pozicio de la Respubliko de la Sep Provincoj, internacie nomata la Holanda Respubliko. Li naskiĝis en 1632 en la juda kvartalo en Amsterdamo, kiam la trupoj de la Respubliko triumfe forpuŝis la hispanajn armeojn al Belgio kaj ĝi praktike estis libera de hispana tiraneco. Post legado de liaj pensoj ni eble atingos la konkludon, ke lia frua morto, 44‑jara, por nia mondo ankaŭ estis grava perdo, ĉar li ne nur anticipis sian tempon, sed ankaŭ nian.


Ni komencu do per la estiĝo kaj ekonomia kaj politika evoluo de la tiama Holanda Respubliko, kiu apud burĝa profitemo kaj senprincipa kapitalismo ankaŭ kreis la mistikan oran lumon de Rembrant kaj la klaran arĝentan lumon de Spinoza.


La socia kaj politika klimato de Spinoza


La normalaj argumentadoj pri kaŭzoj kaj sekvoj, do la strikta apliko de la determinismo, ne ŝajnas sufiĉaj por klarigi la surprizajn turnpunktojn en la historia rakontado. La homa spirito ne reagas al la okazoj kaj cirkonstancoj meĥanike kaj aŭtomate, kelkfoje ĝi ekiras iun surprizan novan vojon. Se la homo estus nur morta ludilo de la okazoj, tiam, kiel la germana historiisto Momsen diris, ni povus, returnante la paĝojn de historio-libro ekde la lasta paĝo, vidi la estonton. Tiam la elemento de surprizo kaj hazardo mankus en la historia procezo, kaj ĝia rakontado eble konsistus el seninteresaj, rigidaj mencioj, monotone devolvataj de roboto. Kelkfoje la homa spirito emas forlasi la plattretitajn vojojn kaj volas iri kien ĝi ŝatas iri, renversante la profetitan ordon kaj evoluon. Klare rekoneblaj surprizaj turnpunktoj estas la Renesanco, la Reformacio, la Franca Revolucio kaj la Rusa Revolucio. Same suprize kaj mirige, kiel stranga birdo, levis sin la Holanda Respubliko salte kontraŭ la preskribita evoluo kaj organizado al ŝtato kun absoluta monarko, necesa por superi kaj ordigi la ekonomian malordon de la Mez-Epokoj. Malgranda popolo malobeis sian reĝon, donitan de dio kaj fondis respublikon, por tiu tempo danĝera vorto por la aliaj monarkoj de Eŭropo. Ĝi renversis la tiamajn ekonomiajn kaj politikajn leĝojn kaj teoriojn kaj regis sin mem per urbodelegitoj, La Ĝeneral‑Ŝtatoj, sen burokrataro, sen la ordonoj kaj malpermesoj de iu ŝtatestro.


Se oni konsideras la jarnombrojn, oni konstatas kun miro, kiom rapide tiu nova respubliko, kun apenaŭ 2 milionoj da loĝantoj, evoluis al la plej granda komerca kaj kolonia potenco de Eŭropo. En 1574 ĝi ankoraŭ estis mizera preme atakata marĉo sen espero, kaj en 1604 ĝi atakis Hispanion mem per ŝipoj, en 1606 Vilhelmo Jansen surteriĝis en Aŭstralio kaj en 1625 holandaj komercistoj aĉetis la insulon Menheten kaj fondis Novan Amsterdamon, la bazon de la posta Novjorko.


En la fikonata malliberejo The Tower (Turo), en Londono, Sir Walter Raleigh (se valte rali) pasigis sian limakirantan tempon, kompilante dokumenton por sia aminda reĝo, Jakobo I‑a. Li prikalkulis kaj taksis la potencon de la Holanda Respubliko. Laŭ li ĝi posedis la duonon de la tuta eŭropa komercŝiparo, ĉirkaŭ 5000 ŝipoj, kaj li rimarkis, ke la holandanoj konstruis 1000 novajn ŝipojn jare. Ili transportis varojn de unu lando al alia, aĉetis samtempe krudmaterialojn en iu lando, preparis kaj prilaboris ilin kaj poste revendis la prilaboritajn materialojn al la lando, de kie la materialo originis. Ili ekz. aĉetis la lanon de Anglio, prilaboris kaj farbis ĝin en Harlemo kaj Lejdeno kaj reportis ĝin por vendo al Anglio denove. Praktike la holandanoj estis la liverantoj de Eŭropo, ili eĉ liveris produktojn kaj krudmaterialojn al Filipo II‑a de Hispanio, varojn, kiujn tiu reĝo urĝe bezonis kaj mem ne povis akiri.


La tuta industrio, estis subordigita al la komerco‑kapitalo. Preskaŭ la duono de la loĝantaro, 800.000 el 2 milionoj, loĝis en urboj. La kamparanoj formis malplimulton, por Eŭropo escepta stato. La respubliko havis pli da urboj kun 20.000 ĝis 40.000 loĝantoj ol Francio kaj Anglio. Se ni volas serĉi al rilatoj inter ekonomiaj, sociaj kaj politikaj kondiĉoj kaj cirkonstancoj kaj filozofio kaj religiaj konceptoj, ni pli detale priskribu la internajn sociajn rilatojn de la Holanda Respubliko.


La klaso‑rilatoj en la Holanda Respubliko


La respubliko naskiĝis el la provoko de la absoluta kaj kruela tiraneco de la hispana reĝo kaj de la hispanaj armeoj. Anglio, Francio, multaj germanaj princoj kaj la akvo ludis en tiu granda lukto helpan rolon. Ekonomie ĝi evoluis al internacia komerc‑kapitalismo kun, por tiu tempo, tre modernaj trajtoj. La regantaj komercistoj kaj ilia ekonomika reg‑aparato kontraŭis la gildojn de manlaboristoj, restintaj el la mez‑epoka ekonomio. Ili havis komerco‑politikon, kiu provis altiri neorganizitajn liberajn proletariojn, precipe el Germanio, kaj judajn rifuĝintojn el multaj landoj, precipe el Hispanio. Neante la postulojn de la gildoj, ili kolektis amasojn da senlaboraj proletarioj, kiuj estis pli funde ekspluateblaj. Rigardate tiel, la respubliko estis en la tiama Eǔropo moderna, sed ĝia konstruo kaj ŝtatorganizo havis konservativajn elementojn. Ĝi vere estis malsolida kaj malsolidara kolekto de memstaraj urboj, iu facile ŝancelebla federacio de provincoj kaj urboj, ĉiuj memstare kun propraj leĝoj kaj impostoj. En la urboj sin trovis diversaj klasoj, etburĝoj, mezburĝoj kaj la altburĝoj, la riĉaj komercistoj. Apud ili svarmis iu nedifinebla proleta amaso, el kiu la manlaboristoj formis la konscian kaj organizitan parton.


La riĉuloj posedis la monon, la ŝipojn kaj la fabrikojn, la etburĝoj estis ĝenerale etmastroj, etbutikistoj kaj etkomercistoj. La aktivaj komercistoj evoluis al la reganta klaso, ricevis la nomon : regentoj. La amaso de etburĝoj, manlaboristoj kaj la mizere malriĉaj proletoj malamis ilin, kaj siavice la regentoj rigardis aroge malsupren sur la popolon, por kiu ili inventis iun nomon, kiu indikis klare socian malestimon, “la griza amaso”, en la nederlanda lingvo ,grauw” (graŭ). En Anglio la anglaj regentoj inventis iun similan terminon, por esprimi sian klasmalamon, nome la vorton “mob”.


La klaso‑kvereloj vualis sin per religiaj doktrinoj kaj per teologiaj formuloj. La predikistoj disputis kaj diskutis pri la doktrino de la antaŭdestino. La striktaj kalvinistoj, ĝenerale la etburĝoj, kredis fanatike en la dio de Kalvin, kiu tute arbitre kondamnis de sia alta neatingebla seĝo la homojn al la ĉielo aŭ al la infero. Ili nomis sin la precizuloj. La regentoj, kiuj kiel komercistoj havis pli larĝan rigardon, ne estis kontentaj pri la malrida dio de Kalvin, ĉar laŭ la kredo diligento kaj virto ne helpis ŝanĝi la decidon de dio. Ili inklinis agnoski pli liberajn konceptojn en la religio. La merkato estas renkontejo de multaj malsamaj kredoj, konvinkoj, opinioj, religioj kaj mondkonceptoj. Ankaŭ la grekoj dankis al la komerco kaj kontakto kun aliaj popoloj sian viglan kaj tolereman spiriton. La regentoj postulis ekonomian, socian kaj religian liberon, ili ne emis interŝanĝi la ĵus forskuitan tiranecon de Hispanio por la nova tiraneco de Kalvin, establita en Ĝenevo. Ili ne emis kredi en la antaŭdestinita sorto de la homo ; tio paralizis ilin en la kreo de granda kolonia imperio kaj malkovro de novaj landoj kaj ebloj. En la religio ili nomis sin elastuloj kaj libertinoj.


La fundo de tiu klasbatalo en la respubliko estis socia kaj politika. Unue temis pri la potenco en la ŝtato. La striktaj kalvinistoj, kiuj ĉiuj estis malriĉaj kaj dependaj de la potenco de la regentoj, kompreneble havis pro tio demokratajn postulojn pri pli da decidrajto. Krome estis ilia idealo la teokrata ŝtato, la kalvinista eklezio havu la rajton kaj potencon aprobi aŭ malaprobi ĉiun decidon de la ŝtato, de la regentoj. La regentoj forte kontraŭis tiujn demokratajn postulojn, ili, kiuj riskis sian kapitalon en grandaj entreprenoj, ne emis fordoni la potencon, ili preferis regi per malmultaj, per oligarkio.


Unu kontraŭ la alia do staris, du malsamaj konceptoj pri ekonomio, pri la ŝtato, pri sociaj konceptoj kaj vivmanieroj, kiuj en la konscio de la tiamaj batalantoj, trovis respegulon en religiaj imagoj kaj kredoj. La kalvinistaj dio, ĉielo kaj infero kaŝis sin en la socia kaj politika realo.


En la strikta kalvinismo estis restoj kaj elementoj el la mezepokaj sociaj kaj ekonomiaj konceptoj. Kalvin predikis vivi simple, diligente labori, esti ŝparemaj, ne havi lukson, ne iĝi riĉaj, ne ekspansiigi sian kapitalon, iom el la asketismo de Kalvin mem. Unuvorte, li konsilis resti modesta etsociano, io, kio estis tute kontraŭa al la sociaj kaj ekonomiaj idealoj de la aktivaj komercistoj.


Oni ne imagu, ke la striktaj kalvinistoj, la etburĝoj sentis sin malfeliĉaj per tiu kredo aŭ paralizitaj en sia socia kaj politika agado. La sekreto de ilia fanatika agado estis kaŝita en la kredo de la antaŭdestino. Ili sentis sin ĉiuj antaŭdestinitaj al granda tasko : detrui la katolikismon kaj la hispanan subpremadon el la malaltaj landoj kaj fondi alian dian regnon. Tiuj fanatikaj kredanoj kreis la spinon, la spiritan kernon, kiu donis la obstinon, per kiu ili rezistis la hispanajn trupojn dum la sieĝoj de la urboj, kaj la kredon en la fina venko. Krome ili ĉiuj imagis esti elektitaj de dio por feliĉo kaj ne por la infero.


Okazis du grandaj eksplodoj de klasbataloj, en 1619 kaj 1672. Tri gvidantoj de la regentoj perdis la vivon pro tio, la etburĝoj tielnomataj venkis, sed praktike kaj principe nenio ŝanĝiĝis. Oni nur ŝanĝis personojn kaj salajrojn en kelkaj oficoj. Oni ne povis ŝanĝi multe, ĉar la tuta respubliko dependis de la kapitalo kaj de la regentoj de la urboj en la provinco Holando. Ili konservis siajn pozicioin kaj restis regantoj. La etburĝoj ĉiam atendis ion de surtronigo de iuj membroj de la Oranĝa familio, sed ili ne estis interesataj en demokrataj postuloj de la amaso de etburĝoj, ilin nur interesis strebado al la monarkio. Oni sentis bezonon en la respubliko, ne pri iu nova reko aŭ monarko, sed pri iu ĉefa centra gvidanto por fortigi la unuecon de la malsolida federacio, Oni volis akcepti anstataŭanton kaj en la nederlanda lingvo oni trovis la titolon ,,stadhouder” (stathauder), kiu vorto signifas anstataŭanton. Malgraŭ gajna potenco absoluta de tiuj princoj de Oranĝo, ili estis pli aŭ malpli kaptitoj de la regentoj, kiuj zorgis pri ilia salajro.


Inter 1600 kaj 1650 la komerca burĝaro dividis sin en du partojn : la aktivaj komercistoj kaj fabrikistoj kaj regantaj familioj, kiuj formis la ŝtaton, vivantaj per rentoj, dividendoj kaj per enspezoj el aĉetitaj farmkampoj. La lastaj praktike regis la urbojn, metis sin mem en oficojn, kaj enoficigis familianojn, aǔ por uzi la terminologion de Spinoza : estis kaǔzo de si mem.


La plej alta reganta korpo estis la delegitaro en Hago, la Ĝeneral‑Ŝtatoj, sed la 19 delegitoj kun 7 voĉoj, por ĉiu provinco unu, ne estis liberaj en siaj voĉdonado kaj decidoj. Nenio okazis sen aprobo kaj permeso de la urboj.


La aktivaj komercistoj kaj fabrikistoj evoluis al kruelaj kaj radikalaj ekspluatantoj. La Holanda Respubliko iĝis la plej kapitalriĉa lando kun la plej malaltaj salajroj. La regantoj forprenis parton el la salajroj por poste agi kiel bonfaranto en kazo de senlaboreco. Ili aranĝis publikajn fondusojn. Ekzemple la francaj maristoj, kiuj vivis en absoluta monarkio, havis pli altajn pagojn ol la holandaj maristoj, kiuj riskis vivon kaj sanon por kapti la trezorojn de la mondo kaj batali kontraŭ la malamikoj.


Per la publikaj fondusoj la regentoj tenis la proletaron bridita. En tempoj de krizo la elspezoj en Lejdeno kaj Amsterdamo estis grandegaj.


Por ekonomiaj kaj sociaj analizoj de la respubliko oni trovas pli da eksterlandaj ol da naciaj fontoj. La plej grava estas la analizo de la tiama angla ambasadoro, Sir William Temple, kiu publikigis sian : Observoj pri la Holanda Respubliko. Li distingas jenajn klasojn : 1) kamparanoj, produktantaj legomojn, karotojn, laktaĵojn. 2) maristoj, 3) la aktivaj komercistoj, 4) manlaboristoj, 5) rentvivantoj aŭ regentoj, 6) nobeloj kaj oficiroj.


Ekzistas tabelo de holanda komercisto, de la Korto (van Hove), kiu analizas la loĝantaron laŭ la okupoj. En 1650 li taksis la nombron de loĝantoj je 2.400.000. Per fiŝkaptado vivis 15%, per eksporto 27%, per agrikulturo 8%, per komerco kaj eksterlandaj varoj 11%, per butikoj 27% kaj la oficistoj ampleksis 8%.


Sir William Temple ankaŭ provas klarigi la sukceson de la respubliko, kiu vekis la ĵaluzon de Francio kaj Anglio, kaj mencias faktorojn, kiaj ventmueliloj, kiuj etkoste funkciis por ŝipkonstruado. Li pli emfazas eksterajn faktorojn ol la internajn faktorojn de la homoj. Li skribis :
“Ilia sukceso ne estis hazarda aŭ pasa. Ĝi rezultis el granda koincido de cirkonstancoj, longa tempo‑daŭro, la forto de ordo kaj reguleco, kiuj nenie en la mondo tiel oportune koincidis kaj eble neniam plu iam koincidos.”


Laŭ li la holandanoj ne havis la anglan sagacon kaj prudenton. Plue, li akre observas la politikan sistemon en la respubliko.
“La demokrata, libera respubliko estas falsa imago de la naciismo. Kvankam la holandanoj konservis la nomon de libera popolo, ili tamen perdis la fruktojn de tiu libero. Sub la flago de Oranĝo la kalvinistaj etburĝoj batalis ne nur por libera, demokrata eklezio, sed ankaŭ por aŭtonomio en la ŝtato, kontraŭ la regantoj. Ili havis ŝancon venki, sed la membroj el la Oranĝo-dinastio strebis al la monarkio. Vilhelmo III‑a ne estis pli demokrata ol la regentoj, sed li eluzis la malkontenton de komercistoj, oficiroj, nobeloj, kamparanoj, de ĉiuj, kiuj estis ekskluditaj de potenco.”


La holanda burĝaro regis per diktaturo, per bonfarado kaj multfoje per teruraj punoj. Se Sir William Temple neas saĝon kaj prudenton al ki, lia reĝino, Elizabeta I‑a, kiu komence mokis la respublikon, kiu volis regi sen monarko, sen burokrataro, kie nur burĝoj regis, poste tute ŝanĝis sian opinion kaj sporthoneste kaj malkaŝe diris, kelkajn jarojn antaŭ sia morto, al la holanda ambasadoro :
“Tiu sagace elpensita rego‑formo estas tiom plena de bona ordo kaj reg‑prudento, ke ĝi en sia saĝo superas la inteligenton de ĉiuj reĝoj kaj potenculoj. Ni, reĝoj, ĉiuj povas lerni de la Ĝeneral‑Ŝtatoj de la Holanda Respubliko.”


Se oni konsideras la klarigon de Sir William Temple pri la koincidoj, oni rajtas demandi, ĉu la spirito, la liberamo, la demokrataj postuloj de la kalvinistoj, la liberaj tradicioj inter la kamparanoj, ne estis grava faktoro dum la batalo kontraŭ Hispanio. Oni rajtas aserti, ke la regado de la respubliko, la saĝa delegitaro, ankaŭ enhavis la saĝon de Erasmo, kies spirita eĥo restis resonanta en la malaltaj landoj. Ĝi restis en la strebado de Vilhelmo la Silentema, kiu provis kunigi regentojn, kalvinistojn kaj katolikojn. La tipaĵoj de la Erasma spirito estis : kredo en la racio, modero, toleremo, liberpensado, komplezemo kaj gastamo, malamo al perforto kaj perforta diktaturo de unu monarko. Se tiu saĝo helpis krei la respublikon, la respubliko mem kreis la saĝon de Spinoza.


La vivo de Spinoza


La patro de Spinoza estis fuĝinta judo el Portugalio, kiu eble hejmigis sin en Amsterdamo en 1620, kiel etkomercisto en tapiŝoj kaj aliaj teksaĵoj. Li ekloĝis apud kanalo en la juda kvartalo, en la najbareco de la domo de Rembrandt. Tie en 1632 Baruĥ naskiĝis. Piedpaŝe sekvi la vivovojon de Spinoza ne eblas, ĉar mankas faktoj kaj dokumentoj. Li certe frekventis la judan lernejon kaj poste iĝis komercisto, verŝajne en diamantoj, sed certe ne forgesis studi. Iu katolika instruisto, van den Enden, gvidis por tiu tempo tre modernan lernejon, verŝajne la unuan reallernejon, mezgradan lernejon en Eŭropo. Kvankam van den Enden estis eksjezuito, li instruis pri matematiko kaj naturscienco kaj tie certe Spinoza lernis pri la franca filozofo Descartes (Kartezio). Dum la judaj teologiaj lecionoj apud la juda elementa lernejo Spinoza certe faris tre malfacilajn, la ortodoksan judan kredon kritikantajn demandojn. Poste oni kulpigis lin, ke li ne plu vivas laǔ la judaj leĝoj kaj konceptoj, ke li devias de la kredo de la prapatroj. Iun tagon, dum foresto de Spinoza, la 27‑an de julio 1656, la juda komuno de Amsterdamo ekskomunikis Spinozan kaj per teruraj tekstoj malbenis lin. Tiu okazo estis des pli tragedia, ĉar unu jaron poste la Ĝeneral-Ŝtatoj en Hago donis la civilrajtojn al ĉiu juda loĝanto en la respubliko. La estraro de la juda komuno antaŭe provis persvadi la 24‑jaran Spinozan, almenaŭ por la ekstera mondo, honori la judajn kutimojn, interŝanĝe por pago de jarsumo, kaj la 5‑an de decembro 1655 Spinoza promesis tiun monan subtenon.


La bombofalo de la ekskomuniko kaj de la malbeno radikale ŝanĝis la vivon kaj konceptojn de Spinoza. Li ne plu sentis sin judo, sed pli holandano. Komerci plu ne eblis. Liaj komercaj agoj estas nur pruvitaj per unu dokumento. Oni trovis komercleteron pri pago de guldo, subskribita per “sinjoro Bento Despinoza”. Oni komparis ĝin kun la subskriboj sub leteroj kaj montriĝis, ke la filozofo subskribis tiun dokumenton. Post la malbeno li ŝanĝis sian baptonomon Baruĥ en Benedikto (la benito).


Nun la vivovojo de Spinoza perdiĝis en nebuloj. Kiel li vivtenis sin, oni ne scias. Rondiras legendoj pri ekzilo de la Amsterdama magistrato, pri atako al li de iu fanatikulo, sed kiel ajn, Spinoza loĝis certan tempon ekster Amsterdamo, kaj ni retrovas lin en 1660 en Rijnsburg apud Lejdeno, kie regule liberpensema sekto kunvenis.

La Spinoza‑domo vidata de ekstere

La domo, kiun vi vidas en la foto, servas nun kiel Spinoza‑Muzeo. En tiu domo Spinoza verkis grandan parton de sia Etiko. Li ankaŭ kompilis verkon pri Descartes, kiu aperis en 1664. En 1663 li translokiĝis al Voorburg, apud Hago, kie li finis Etikon kaj la Teologian Politikan Traktaton. Li vivtenis sin per polurado de lensoj, kio verŝajne gravigis lian malsanon, la tuberkulozon, malsano, kiu ankaŭ ludis draman rolon en la familia vivo de Rembrandt. En politikaj diskutoj en Voorburg kaj poste en Hago li partoprenis en skizoj pri ideala ŝtato, en kiuj li defendis la liberon de filozofio, la toleremon, kontraŭ la ideala ŝtato de la striktaj kalvinistoj, la teokrata ŝtato kun oficiala ŝtatreligio.

JPEG - 14.9 kb

Muzeo‑ĉambro kaj antaŭa laborĉambro de Spinoza en la Spinoza‑domo en Rijnsburg
En 1669 li translokiĝis al Hago. Certe li konatiĝis aŭ amikiĝis kun la fratoj de Wit, la politikaj gvidantoj de la regentoj kaj de la ŝtatpartio, kontraŭe al la Oranĝo‑partio, kiu volis retronigi iun Oranĝo‑familianon kiel stathaǔderon. En 1672 oni kruele murdis la fratojn de Wit, kiu okazo certe ŝokis Spinozan ĝis la koro. Post tiu murdo kaj pro la danĝera situo de la respubliko, atakata de Francio kaj Anglio, la striktaj kalvinistoj kun Vilhelmo III‑a havis la potencon. Dum la fratoj de Wit protektis Spinozan kaj ebligis la eldonon de la Teologia Politika Traktato la Kortumo de Holando malpermesis pluan presigon kaj eldonadon ĝian en 1674. En la printempo de 1673 Spinoza ricevis inviton iĝi lektoro en la universitato de Heidelbergo, sed li rifuzis. En la sama jaro Spinoza faris misteran vojaĝon al la francaj trupoj apud Utreĥto. La ĉefkomandanto, la princo de Kondé, invitis lin. Post lia returniĝo en Hagon oni akuzis lin pri spionado kaj helpo al katolika malamiko, kiu volis konkeri reformitan landon. Li defendis sin per tre interesa libreto : La religio de la holandanoj (Kolonjo 1673). Li defendas en ĝi, ke la Holanda Respubliko tute ne estas reformita, ĉar en ĝi ĉiuj religioj estas permesataj. Kiam la amaso volis ataki lian loĝejon en Hago, li diris :
“Mi estas senkulpa. Mi estas sincera respublikano. Multaj altaj aŭtoritatuloj sciis, ke mi iris tien ne por spioni, sed por paroli kun franca filozofo.”


Spinoza ne vivis tiun solecan vivon, kiel oni ĝenerale kredas. Spinoza havis kontakton kun altaj oficistoj, sed ankaŭ havis amikojn en ĉiuj tavoloj de la socio. Snobismo estis fremda al li. Li mortis la 21‑an de februaro 1677, kun sia lasta verko : Politika Traktato, nefinita. Multaj gravuloj akompanis la ĉerkon. Simpla monumento, ankaŭ konstruita helpe de izraelida mono, indikas la lokon, kien oni transportis liajn restojn. Malgraŭ oficiala malpermeso liaj verkoj regule reaperis kaj iu amiko eldonigis en 1677 la kompletan verkaron. Loko kaj presisto ne estis menciitaj. Samtempe eldoniĝis nederlandlingva traduko. Liaj verkoj konsistas el : Filozofa Principo de René Descartes, Pensoj Metafizikaj, Traktato pri la Ĉielarko, Mallonga Traktato pri Dio, la Homo kaj Lia Prospero, Teologia Politika Traktato, Traktato pri la Plibonigo de la Intelekto, Etiko, Politika Traktato, Leteroj. Lia frua morto estis grava perdo por la spirita kaj politika evoluo kaj progreso de nia mondo.


La mondkoncepto de Spinoza


Okaze de memorigo pri la mort‑jaro de Spinoza antaŭ 250 jaroj oni organizis en Hago en 1927 kongreson, en kiu ĉiuj burĝe edukitaj kleruloj postulis Spinozan por sia propra religia koncepto, anigis lin je diversaj religiaj tendencoj. Oni laŭdis lin, kiu dum sia vivo estis akuzata de ateismo, kiel pian religianon. Verdire, Sp. uzas tra siaj verkoj daŭre la vorton “dio” kaj konsideras kiel altan virton “ami dion”. Por supraĵa leganto de Sp. la parolintoj en la kongreso en Hago do pravis. Sed ni pli proksime rigardu la dion de Sp., se eblas, sen religiaj okulvitroj kaj sen la moderna mondkoncepto de nia jarcento.


Oni bone atentu, ke en la tempo de Sp, oni ĝenerale rigardis la mondon, la naturon kaj la popolojn kiel ion absolutan, ion senmovan kaj senŝanĝan. La tiama scienco ne vidis evoluon kaj evolucion, ne estiĝon kaj disvolviĝon de vivo, homo kaj naturo. Nur kelkaj homoj havis iun supozon pri evolucio. La sagaca Sir Walter Raleigh rimarkis, ke la samspecaj plantoj en Anglio kaj en Ameriko montris diferencojn en floroj, kresko kaj folioj pro la adaptiĝo al aliaj klimataj cirkonstancoj kaj ekzisto‑ebloj. La dua, tre surprize, estis la pentristo Rembrandt. Li faris akvaforton pri Adamo kaj Eva, kaj li prezentas ilin kiel bestecajn, simisimilajn naturhomojn, tute kontraŭ la tiamaj tradicioj kaj religiaj imagoj pri la unuaj homoj. Rembrandt posedis iun senton, iun supozon, ke la homo trairis iun procezon de evoluo, de primitiva naturstato al pli bela kaj pli inteligenta estulo. Eble Rembrandt atingis tiun koncepton per intuicio, unu el la fontoj de scio kaj kono, agnoskata de Spinoza ; des pli rimarkinda aperas tiu bildo de la pentristo al ni, ĉar li estiĝis 200 jarojn antaŭ Darvin. Sed la vidoj de Raleigh kaj Rembrant estis esceptaj. Provante kompreni la filozofion de Sp. sur la sekvantaj paĝoj, ni konsideru ĝin per konceptoj pri eterno, senfineco kaj absoluteco.


Se la legontoj de la verkoj de Sp. eble havas senton de timo kaj spitiĝo pro la matematika kaj geometrieca maniero de rezonado kaj pruvo, ili per daŭrigo kaj per iom da persistemo estos plene rekompencataj, same kiel okazis al la judgermana poeto kaj prozisto Heine, kiu dum la legado entuziasme diris : “La matematika formo donas al Sp. iun krudan eksteron. Sed ĝi estas kruda ŝelo de suka frukto : la kerno estas des pli ĝojiga. Legante Sp. oni kvazaŭ image vidas la naturon en ĝia plej profunde viva kvieto. Arbaro de ĉielaltaj pensoj, kies florportaj suproj moviĝas kiel ondoj, dum la neskueblaj trunkoj radikas en la tero. Vivas en la skriboj de Sp. iu spiro, iu zefiro, neklarigebla. La ventoblovoj de la estonto karesas vin”. Tiun reagon de Heine ni eble pli bone komprenas, memorante la fakton, ke Germanio tiutempe sufokiĝis sub la dikaj libroj de la germanaj filozofoj, plenigitaj de nebulaj frazoj.


La filozofo, kiu rekte kaj plej forte influis Sp. estis certe Renato Descartes. Ambaŭ filozofoj provis analizi la mondon per la racionalismo. Descartes koliziis kun la barilo : dio kaj la mondo. Por li ekzistis tri substancoj : dio, penso kaj amplekso (korpiĝo). Sp. ekvojis, agnoskante la unuecon de la universo-substanco, superante la dualismon de Descartes, tiun de materio kaj spirito. La termino “substanco” eble estas erariga por multaj kaj certe por supraĵaj materialistoj, kiuj volas kompreni per tiu vorto “materio, ŝtofo”. Feliĉe ankaŭ nia “Plena Vortaro” helpas nin, eĉ uzante la terminologion de Sp. : “Tio, kio ekzistas per si mem kaj estas kaŭzo de si mem”. La vorto “substanco” vere signifas “la substara”, kio kaŝas sin sub la aferoj kaj fenomenoj kaj restas nevidebla fundo kaj fonto. En Sp. vi povas koncepti ĝin per la eterna ordo de la aferoj, de ĉio, per la eterna fundo de realo kaj de universo, el kiu ĉiuj nedaŭraj formoj kaj fenomenoj, homoj, plantoj, bestoj originas, individuaj kaj mortdestinitaj. Tiun fundon, tiun eternan substancon Sp. nomas dio. Multfoje li skribas : dio aŭ la naturo.


Li konceptas en la naturo du principojn. Unue li konceptas la naturon kiel aktivan procezon aŭ principon, eble la sama kiel la “élan vital” de Bergson ; due li trovas en la naturo la pasivan parton, la kreitan naturon kun miriadoj da mortdevaj formoj. En letero li klarigas, kiel li absolute devias radikale de la oficiala kredo de la kristanismo :
“Mi havas koncepton pri dio kaj naturo, tute devian de la kristanoj, ĉar mi opinias, ke dio estas interna kaŭzo kaj ne la ekstera kaŭzo de ĉiuj aferoj. Mi diras : Ĉio estas en dio, ĉio moviĝas kaj vivas en dio. Kaj tion mi asertas kun la apostolo Paŭlo kaj eble kun ĉiuj filozofoj de la antikva mondo, kvankarn en alia maniero ol ili. Tamen oni eraras, se oni kredas, ke mi klopodas pruvi, ke dio kaj la materia naturo estas unu”.


En la Teologia Politika Traktato li skribas :
“La universalaj leĝoj de la naturo kaj la eternaj ordigoj kaj ordonoj de dio estas unu sama afero. En la senfina naturo de dio venas ĉiuj aferoj pro la sama neceso kaj en la sama maniero, kiel el la naturo de la triangulo eterne la karaktero venas, ke la sumo de la tri anguloj sumas al du rektaj anguloj”.


Ni do sekvu la rezonadon de Sp., agnoskante kun li la dian substancon kiel la kaŭzon kaj fundon de ĉiuj aferoj.


La dia substanco, kiel senfina kaj eterna fundo, havas senfinan nombron da atributoj, t.e. esensaj karakteraĵoj, el kiu ni, la homoj, per nia spirito kaj intelekto nur povas koniĝi kun du : amplekso kaj penso. Per amplekso oni komprenu la ideon de korpiĝo, de materio. Kun granda intelekto kaj por tiu tempo tute nova kaj skua por la tiamaj dogmaj katolikoj kaj kalvinistoj Sp. provas difini la rilatojn inter materio kaj spirito. Sp. tute klare diras :
“La spirito kaj la korpo estas unu sola afero. La homa spirito estas ligita al la korpo”.


La atributo de “amplekso” kiel atributo de dio kaǔzis al Sp. multe da kritiko flanke de la ortodoksaj kristanoj. Oni riproĉis al li, ke li konceptis dion kun iu korpa materio, kvazaŭ dio estas identa kun la videbla naturo. Sp. respondis :
“La amplekso de dio ne estas io korpa, kiu povas suferi, ĉar dio estas nevidebla, senlima kaj senmanka”.


Tiu kritiko de la dogmaj kristanoj estas iom strange nekonsekvenca, ĉar ĝuste ili prezentas kaj imagas dion kiel iun estulon kun korpo kaj animo, kiu iun tagon dum horo de enuo kreis la neperfektan teron kun mankhavaj homoj, daŭre forlogataj al bestaĵoj de la diablo.


El kio dio kreis la mondon, ili ne povas diri. Sed por Sp. dio estas tute nepersona, unu kaj unika. Tiu koncepto ne estas tute originala, ĉar Tomas Morus, la amiko de Erasmo, jam posedis ĝin kaj ankaŭ la stoikuloj.


Sed la unueco de korpo kaj penso estis tre kuraĝa kaj riska penso en tiu tempo. Por Sp. la senfina amplekso kaj la senfina penso estas la sama substanco, komprenate de el du malsamaj atributoj. Por Sp. la materia kaj la spirita procezoj estas du diversaj procezoj, sed efikantaj paralele unu apud la alia. Oni povus kompari ilin kun du montrilcirkloj de unu horloĝo.


Krom la eterna substanco Sp. ankaŭ agnoskas kaj konstatas la nedaŭran ekziston kaj vivon de multaj nedaŭraj fenomenoj kaj individuoj en la naturo, Li nomas ilin “modi”, t.e. hazardaj, mortdevaj formoj. La homa korpo de iu estas “modo”, esprimo de la dia amplekso, kaj la homa animo de iu estas “modo”, esprimo de la dia penso. La atributo de amplekso konigas sin per moviĝo kaj nemoviĝo kaj la atributo penso per intelekto kaj volo. Penson oni pli ĝuste povus traduki per “konscio”. La homa animo estas parto de la senfina prudento de dio. Dio ne estas ekster la mondo, sed estas la interna fundo de la mondo, ankaŭ de la homo. Por Sp. ĉiuj konkludoj estas pensnecesaj. Nia racio kaj nia intelekto simple ne lasas al ni aliajn konkludojn. Por Sp. ne ekzistas inter dio kaj la homo iu rilato de Mi kaj Vi.


Tiuj diopruvoj nuntempe nur taŭgas por la Logiko kaj la Matematiko, du sciencoj, kiuj moviĝas en eblaj, absolutaj mondoj. Ili estas sendependaj de spertoj kaj faktoj kaj pruvas nenion por la evoluanta realo. Tamen la filozofoj indikas principojn kaj trovas principojn aplikindajn por la moderna scienco. En sia Etiko Sp skribis :
“La materio estas ĉie la sama kaj oni ne povas distingi partojn en ĝi, escepte, se ni volas vidi certajn nedaŭrajn ekzistoformojn kaj ne la esencon. Ni ekz. rigardas akvon, kiel ĝi ekzistas kiel akvo, kiel divideblan kaj ĝiajn partojn disigeblajn, sed ne kiel korpan substancon. Per tia koncepto akvo ne estas dividebla. Plue akvo kiel akvo estiĝas, detruiĝas kaj dissolviĝas, dura ĝi kiel substanco ne estiĝis, nek detruiĝas. La substanco per si mem ne estas dividebla, nek ĝi konsistas el partoj. Same validas por la atributo la penso de dio, ĉar ankaŭ ĝi estas eterna atributo de la eterna dia substanco”.


Do materio kaj penso estas laŭ Sp. eternaj kaj nedetrueblaj. Kelkaj marksanoj kaj materialistoj provas envicigi Sp. en sia sistemo. La diferenco klariĝas tuj, se oni konsideras la koncepton de la filozofaj materialistoj Vogt kaj Moleŝot, kiuj diras, ke materio kaj spirito estas esence la sama afero. Spirito estas la materio en certa stato. Tiu teorio neniun plu kontentigas. La filozofo Ŝopenhaŭer jam sprite kritikis ĝin, dirante ke, se spirito estas materio, oni tamen bezonas spiriton por koniĝi kun la materio. La demando ne estas, kiu havas la lastan veron pri tio, sed la demando estu : Kiu donas la plej kontentigan kaj la plej klarigan formulon, kiu donas al ni plej da lumo. Sp. per genia teorio transpontas idealismon kaj materialismon. Sur la lastaj paĝoj de sia Etiko Sp. tre bedaŭrinde esprimas sin iom malklare kaj nekonsekvence. En tezo 23 li skribis :
“La homa spirito ne povas tute detruiĝi kun la korpo, sed restas io, kio estas eterna”.


Ĉu Sp. tiam antaŭsentis sian fruan morton kaj ne povis agnoski, ke li kiel individuo tute malaperos ? Ni ne scias. Nia korpo de individuo kiel materio ne detruiĝas, sed dissolviĝas al aliaj formoj, aǔ kiel la poeto‑filozofo Shakespeare diris :
“Reĝo povas trairi la intestojn de almozulo kaj la granda Julio Cezaro eble nun servas kiel briko en muro.”


Individua vivo post la morto por Sp. ne eblis, ne estis pensebla, ĉar Sp. ne pensis per ideoj de tempo, sed nur per ideoj de unueco kaj eterneco.


Lia vivkoncepto


Laŭ Sp. la okazoj kaj moviĝoj en la naturo kaj inter la homoj estas kaŭzataj de legoj, kiuj, kiel la substanco, ekzistas kaj agas per si mem kaj por si mem. La dio de Sp. ne havas iun celon. Tiu celo en la naturo kaj en la homaj agoj estas simple imago, iluzio de la homoj, kiun ili metas en la monda procezo, pro la fakto, ke ili ne sufiĉe scias pri la kaŭzoj de la agoj kaj okazoj. Por Sp. do ekzistas severa, neeskapebla determinismo. Ĉio laŭ eternaj, necesaj kaj absolutaj leĝoj, kiuj formas kaj konsistigas la esencon de dio. Dio mem ne estas subordigita al tiuj leĝoj ; ili konsistigas lian eston. Neceso kaj senmankeco paralelas. Se iu estas mortigata de falanta ŝtono, ne kaŝas sin post tiu okazo iu malica kaj intenchava dio. La falo havas naturajn kaŭzojn, vento, maro aŭ alia afero, sed la ŝtono falas blinde. La kristanoj ankaŭ provas serĉi la kaŭzon, sed post ĉeno de kaŭzoj ili atingas nescion aŭ dion. Nia intelekto vidas la aferojn en ilia realo kaj matematikaj, logikaj sinsekvoj. Manko, neperfekto en la naturo ne ekzistas. Se iu konstatas mankojn en la naturo, io simple estas ludo de imagoj de la homa animo. Ĉio vivas kaj estas kiel ĉio devas esti laŭ la leĝoj de neceso kaj neeviteblo.


Sed neceso kaj libero ne ekskludas unu la alian. Oni riproĉis al Sp. fatalismon. En letero al Descartes li skribis : “Oni asertas, ke mi subordigas dion al iu fato. Ĉio venas necese el la naturo de dio, el lia esenco. Dio ne estas devigata de ia fato. Dio estas tute libera”. Laŭ Sp. iu estas libera, se li ekzistas el la neceso de propra naturo kaj agas laŭ tio. Sp. parolas pri libera neceso. Libera volo laŭ Sp. ne ekzistas, la ideo “volo” estas la sama kiel “intelekto”.
“Se ekzistus iu libera volo, ni povus nei iun veran percepton kaj konceptojn kaj laŭ nia racio, nia intelekto tio ne eblas. Se la homoj kredas en libera volo “ili imagas siajn agojn antaŭ si kaj ne konscias pri la kaŭzoj, nur atentas la sekvojn, kiujn ili konsideras kiel celojn.”


La esenco de nia animo estas nenio alia ol la perceptoj kaj la konceptoj de nia korpo. Korpo kaj animo ne povas interefiki rekte kaj senpere. Sed Sp., kiel pensulo post la Renesanco, ne malestimas la korpon. Eble kiel Niĉe li agnoskis, ke estas saĝo en nia korpo. La pensado kaj la eblo efiki la korpan realon bazas sin sur paralelismo inter pensado kaj korpa realo, Trans tiun procezon okazas nerekta interefiko. La homo ŝanĝas sian korpon jam, pensante pri certaj aferoj kaj la animo dependas, en sia stato de eterno, de la korpo.


Sp. donas multe da atento al la afekcioj, urĝoj de korpo aŭ animo, kiuj kaŭzas agojn, suferojn, ĝojojn, aktivon kaj malaktivon. Sp. dividas tiujn urĝojn en du specoj : Aktio, la aktivaj, kaj Passio, la pasivaj. Laŭ la angla esploristo Polok, Spinoza ĉi tie anticipas la teoriojn de Freŭd : sublimigo de la pasioj. Sp. mem skribas tre klare :
“Mi skribos pri homaj estuloj, kvazaŭ mi traktus liniojn, kvadratojn kaj solidajn korpojn. Mi zorge preparis min ne moki, nek priplendi aŭ malbeni la homajn agojn, sed kompreni ilin kaj por tio mi ne konsideras la pasiojn kiel mankojn de la homa naturo, sed kiel karakterizaĵojn, kiuj samintime apartenas al ĝia esenco, kiel varmo, malvarmo, ŝtormo kaj fulmotondro apartenas al la atmosfero”.


Ĉi tiu objektiva juĝo kaj provo al kompreno pri la homa naturo donas al la esploro tiom grandan superecon, ke Freŭd, legante ĝin, entuziasme deklaris ĝin “la plej perfekta, iam farita de filozofo‑moralisto”. Ankaŭ la priskribo pri kompensa malŝarĝo de la animo per iu pasia ago jam antaŭ Freŭd estis skribita de Sp. En tezo 38 el la ĉapitro : Origino kaj karaktero de la afekcioj Sp. skribis :
“Kiam iu estas komencinta malami amatan estulon, tiel, ke lia amo tute malaperis, li malamos ĝin, pro egala kaŭzo, pli forte, ol se li neniam estus aminta ĝin kaj li malamos des pli forte, laŭ la forto de sia iama amo”.


Malgraŭ la severaj leĝoj de la determinismo kaj la divido de la homa animo en aktivaj kaj pasivaj afekcioj, ekzistas por Sp., iu vojo al homa feliĉo, al homa libero.


Kiel bazon de feliĉo Sp. agnoskas la strebon en la naturo de ĉiu homo, planto aŭ besto, konservi sin en la vivo, konservi sian ekziston. Tio estas la unua virto kaj kondukas al posedo de potenco. Dum la kresko de la potenco estikas sento de feliĉo. Ĉio, kio favoras tiun strebadon estas bona kaj la kontraŭo malbona. En la natura stato tiu strebado estas senbrida kaj kaŭzas kruelon kaj aliajn malmoderajn dezirojn kaj agojn. Sed Sp. vidas, ke iun tagon la homoj, urĝate de neceso, kreas libere iun ŝtaton. Tiu neceso devigas la homojn agi kaj decidi laŭ la racio, la nura gvidisto, kiun la homo havas. Oni jam konstatas la diferencon kun la volo al potenco de Niĉe, kiu propagandis agi laŭ la profundaj, spontanaj vivinstinktoj, por kiu la ŝtato estis frosta monstro, kaj por kiu la racie rezonanta Sokrato estis la personiĝo de la degeneranta greka kulturo.


En la ĉapitro : La homa servuteco, en tezo 35, Sp. diras tre saĝe :
“Nenio estas pli utila por la homo ol la homo, vivanta laŭ la racio. La homoj pli bone kongruas kaj havas pli komunan naturon, se ili vivas gvidate de la racio. La homo estas la dio de la homo. Tamen vivo laŭ la racio malofte okazas. La homoj envias, ĵaluzas. Sed solan vivon la homo ne povus elsuferi.”


La difino : La homo estas sociema besto, apelas al li, per interhelpo ili superas la minacantajn danĝerojn. En la naturstato ne ekzistas pekoj, sed en la ŝtato peko estas malobeo al la leĝoj. La homo, gvidate de la racio, estas en la ŝtato, kie li vivas laŭ komuna decido, pli libera ol en la soleco, kie li nur obeas sin mem.


Sp. propagandas optimistajn konceptoin pri la vivo kaj la homo. La libera homo pensu malplej pri la morto. Lia saĝo ne estas mediti pri la morto, sed pri la vivo. La liberan homon ne regas la timo pro la morto, sed deziras la bonon rekte, tio estas, agi, vivi, konservi sian esencon, celante servi al propraj interesoj.


Krome Sp. rekomendas kiel moralfilozofo moderon en ĉio. Modero, sobro kaj ĉasto indikas fortojn de la animo, ne suferojn. Li malaprobas havemon, gloramon, drinkemon kaj tromanĝemon. Ami dion estas por li la plej alta morala nivelo, tio verdire enhavas la sumon de ĉiuj moralaj devoj kaj konceptoj. La religianoj, kiuj volas aneksi Sp. por sia kredo, tre facile konvinkas la kredemulojn, kiuj neniam legis Sp. atente, per tiu sumo de liaj moralaj idealoj, lia amo al dio. Sed por Sp. ĉio estas en dio. Ami dion, oni laŭ la konceptoj de Sp. rajtas anstataŭi per : ami la universon, ami la naturon, ami la mondon, ami la homojn. Malami Sp. ne povis, sekvante Kriston, por kiu li havis grandan amon kaj respekton. Celante fortigi la senton de feliĉo de la homo, li psikologie trafas nin per jenaj eldiroj :
“Malamo estas la konfeso de nia malindo kaj de nia timo : ni ne malamas la malamikon, la malfortan, pri kiu ni estas certaj, ke ni venkobatos lin.”


Tre, eble tro optimisme, li skribis : “La spiritoj ne estas venkobatataj kaj konvinkataj per armiloj, sed per anima grando”.


Lia vivo mem estis ekzemplo de simplo kaj sincero. Li vivis kaj agis tute laŭ siaj moralaj principoj, neniam malamis, neniam koleris. Por li nur la interna, la spirita vivo valoris. Por li lukso, komforto kaj materiaj trezoroj ne ekzistis. Lia nura posedo estis biblioteko de kelkcent libroj. En 1941 la ŝtelistoj kaj konfiskistoj de la hitleranoj direktis siajn ŝarĝaŭtomobilojn al Rijnsburg kaj transportis la tutan bibliotekon al Germanio. Feliĉe kaj mirinde oni ne forbruligis la libraron, kaj post la liberiĝo ĉio revenis. Eĉ post 300 jaroj la nazioj timis la spiriton de simpla kaj modesta judo, kies idealo estis interne riĉigi la animon kaj ami la universon, la vivon kaj la homojn. Ili timis liajn spiritajn trezorojn, ili timis lian spiritan heredon.


Spinoza kaj la teologio

JPEG - 18.7 kb

Akvoforto de Rembrandt pri Adamo kaj Eva
Nun ni atingas la verkon, kies aperon ni per ĉi tiu artikolo memorigas. Ĝi enhavas biblio‑kritikon kaj konceptojn pri la ŝtato.


Sp. certe estis edukita en la juda religio, kaj du aferoj kaŭzis lian forlason de la kredo de liaj prapatroj. La unua estis la kortrafa okazo de la elkomunigo el la juda komuno kaj la dua estis la socia procezo de Respubliko de la Sep Provincoj. La frukapitalismo en Holando devigis al pli da memstareco, al pli da individueco, al pli kalkulanta kaj pli racia vivmaniero ol en la agrikultura socio en la malnova Palestino. Kaj la moderna instruado en la lernejo de van den Enden detruis la reston de la kredo en La Malnova Testamento. En Amsterdamo tiam jam evoluis la lernejo sen religio. La praktiko de la religiaj kalvinistaj lernejoj kondukis al tiom da kvereloj pri la vera kredo, ke multaj vidis pli da malutilo en tia instruado ol utilo. La judaj leĝoj iĝis por Sp. neelteneblaj devoj. Biblio‑kritiko jam ekzistis tiutempe, sed Sp. iĝis la plej radikala kritikisto.


Estis granda risko tiam aboli la eksterteran dion, kreinton de la mondo kaj protektanton de la juda popolo, por la kalvinistoj la absoluta juĝisto kaj decidisto de la homa sorto. La amaran kaj malaman animstaton kontraŭ Sp. oni plej bone povas imagi per la mencio en iu katalogo de biblioteko, publikigita post la mortigo de Jan de Wit. La katalogkompilinto notis :
“Teologia Politika Traktato, verkita de la renegata judo Spinoza, naskita en la infero, en kiu libro li en ateista maniero rezonas, ke la vorto de dio devas esti klarigata kaj komprenata per filozofio”.


Tiu amara opinio en tiu tempo estas tute komprenebla, ĉar en la libro Sp. klare konfesas, ke la dia Revelacio ne povas esti lia gvidisto por la kono pri dio. Tre saĝe li skribis, inter aliaj, ke ĉio, kio prezentiĝas en la biblio okazis laŭ naturaj leĝoj, en natura maniero ; mirakloj ne okazis nek okazas. Ekzistas nur la naturo, ĉio okazas en la naturo, ne super la naturo. Kiam ni ne komprenas iun fenomenon, ni nomas ĝin miraklo aŭ io supernatura. Mirakloj estas nur fantazio kaj nescio de la homoj. Tie Sp. jam atingis la modernan vizion, li jam anticipas la germanan filozofon Feuerbach per 200 jaroj, kiu en sia “La Esenco de la Kristanismo” asertas kaj montras, ke la okazoj en la tielnomata ĉielo kaj la bildoj pri dio estas spegulo de la deziroj de la homoj sur la tero, ke la granda, ĉiopotenca senmanka dio estas idealo de la homo mem, projektita en supernaturaj sferoj. Spinoza mem skribas :
“Kiu vere volas koni dion, atribuu al li senfinajn kvalitojn. Kion ni povas koni pri li, tio nur povas veni el niaj sensaj perceptoj kaj el niaj konceptoj. La unua kondiĉo estas nia korpa ekzisto kaj la dua nia spirita ekzisto.”


Moseo prezentas dion kiel reganton, kiel leĝdonanton kaj reĝon, noblan, justan, kvankam tiuj kvalitoj apartenas al la homa naturo kaj estas homaj idealoj. Por Moseo la revelacio de la diaj leĝoj estis rimedo unuigi la popolon kaj fondi iun socian regnon kaj ŝtaton, per aliaj vortoj, la volo de dio estis la volo de Moseo. Ke Sp. jam klare konsciis, ke religiaj imagoj estas respeguloj de homaj deziroj kaj de sociaj idealoj, li montras tion per la agoj de la Profetoj. La revelacioj de tiuj religiaj edukistoj sin ŝanĝas laŭ la korpa stato kaj la socia stato de la parolanto. Kiam la profeto estas en feliĉa humoro, tiam dio promesas venkon, pacon kaj aliajn belajn aferojn, kiam li estas depremita, dio anoncas militojn kaj katastrofojn. Se li estas civilizita homo, li konceptas la volon de dio per klaraj formoj, se la profeto estas embarasita, tiam lia stilo estas komplikita. Se la profeto estis mem kamparano, li image vidis bovojn kaj kaprojn por ilustri la mesaĝon de Jehovo, se li estis militisto li vidis armeojn kaj armilojn, se li estis kortegano, li uzis tronon, kronon kaj sceptron. Al profetoj, kiuj kredas kaj opinias, ke la homoj agas libervole kaj laŭ propra kapablo, aperas iu indiferenta kaj senatenta dio, kiu tute ne scias pri iliaj agoj.


Tia biblio‑kritiko ĝis 1670 neniam aperis. Ĝi simple neis kaj forblovis la tutan imagitan superteran religian mondon kaj devigis la legantojn serĉi kaj kompreni dion sur la tero, en la socio kaj en la naturo.
“Per mirakloj ni ne lernos la esencon, la ekziston, nek la antaŭvidon de dio. Se iu potenco efikas aferojn kontraŭ la naturo, tiam tio ne kongruas kun nia ideo pri la naturo. Ni malakceptu tian miraklon, tian nenaturan aferon kiel nelogikan. Se ni ne faras tion, ni komencas dubi pri niaj nocioj kaj ideoj. Mirakloj nur dubigas nin pri la ekzisto de dio. Sen mirakloj ni estas certaj pri la stabila kaj neŝanĝebla ordo de la naturo.”


Sp. donas kelkajn ekzemplojn pri la tielnomataj mirakloj, por tiu tempo nekredeblaj klarigoj, diinsultaj. En Gen. 9 : 13 la ĉielarko aperas kiel ago de dio. Sp. skribas : “Ĝi estas natura dissplito kaj respegulo de la sunlumo”. En Psalmo 147 :18 dio fandigas la prujnon kaj la neĝon. Sp. lernis ion pri ventoj kaj aerpremo kaj klarigas la miraklon kaj la agon de dio per subita varma dezertvento, dum en Psalmo 104 :4 vento kaj fajro, trovitaj de la homo mem, estas rigardataj kiel senditoj kaj servistoj de dio. La alta nivelo de la natursciencoj en la Holanda Respubliko certe ankaŭ influis Sp. kaj kondukis lin al moderna rigardo pri la Biblio.


Kiam Sp. atingis sian koncepton pri la ŝtato, li jam estis konvinkita, ke la kredo en Jehovo estas superflua, elmoda kaj ne plu defendebla pro la fakto, ke la malnova juda ŝtato kaj socio estis malaperintaj de la tero. Jehovo kaj liaj leĝoj ne plu povis havi ian pravigeblan ekziston kaj kredon en la racia, frukapitalisma ŝtato de la Holanda Respubliko.


La Ŝtato de Spinoza


Ni jam menciis, ke laŭ Sp. la homoj pro neceso devas formi ŝtaton por bridi la individuajn naturinstinktojn, la homoj do devas fari libere iun socian kontrakton. Tiu ideo jam venis de la angla filozofo Hobbes. En la primitiva stato regas milito de ĉiuj kontraŭ ĉiuj, kaj unu homo estas lupo por la alia. Hobbes postulas, ke ĉiu subigu sin al la Leviatano, la ĉionreganta ŝtato. Por Sp. tiu ŝtato estis tro forta, tro tirana. Ĉe Sp. la naturrajto de ĉiu estis egala al la potenco de ĉiu. Li malaprobas la monarkian ŝtaton de Hobbes. La ŝtato laŭ diversaj principoj konservu pacon kaj liberon kaj ne degeneru al tiraneco, senkonsidere al la fakto, ĉu la ŝtato estas monarkia, aristokrata aŭ demokrata.


La regado de reĝo ne finas la militojn. Popolo pli facile ŝanĝiĝas ol unu individua monarko. Li ĉiam restas severa kaj fiera. Rimarkinde estas eĉ tie, ke Sp. esprimas per tiuj pensoj unu el la plej fortaj deziroj de la holanda popolo, nome ne akcepti monarkon, ĉar per monarko oni ĉiam havas militon. La celo de la respubliko estis : pace komerci kaj pace kreskigi la nutrokvanton.


La fina celo de la ŝtato ne estas regi aŭ bridi la homojn per timo, sed liberigi ilin de timo kaj vivigi ilin en sekuro. Ne estas la celo de la ŝtato fari bestojn el raciaj homoj aŭ fari la regatojn marionetoj, sed instrui al ili uzi sian racion en libero. La celo de la ŝtato estas libero. La regatoj obeu la leĝojn kaj la aŭtoritaton. Ĉu oni ne kreos sklavojn per tio ? Kiu agas laŭ propraj deziroj kaj ŝatoj, estas vera sklavo de siaj pasioj kaj estas kuntrenata de siaj pasioj.


La eklezio ne havu la povon aprobi aŭ malaprobi la decidojn de la ŝtato, nek havu ian decidrajton en la ŝtato. Apud tio la ŝtato ne miksu sin en teologiaj disputoj aŭ diskutoj, oni ne decidu en tiuj religiaj doktrinoj per la leĝo. Ĉi tie Sp. esprimas iun idealon de la komercaj regantoj, ŝtato libera de la eklezio kaj de religiaj principoj, tute kontraŭ la religiaj idealoj de la striktaj kalvinistaj etburĝoj, kiuj strebis al teokrata ŝtato kaj al ŝtatreligio.


Sp. esprimas sin tre radikale pri tiu kalvinista idealo :
“Nenio estas pli taŭga por bridi la popolon ol superstiĉo. Sub la ŝajno de pio ĝi honoras siajn reĝojn kaj malbenas ilin poste. La homoj konsideras sensencajn eldirojn kaj malsaĝojn de la imago kiel diajn eldirojn, kaj eĉ oni kredas, ke dio ne skribis siajn decidojn en la spiriton de la homoj, sed eĉ en intestojn de bestoj. La homoj, ĝenataj de superstiĉo, nur vidas iun revon, iun falsan imagon, kiu estas nur spegulo de ilia venkbatita kaj tima animo”.


Ĝenerale Sp. simpatias pli kun demokrata ŝtatformo ol kun aliaj. Li ne havas la pesimistan vidon de Hobbes, ke ĉiu potenco estu en la manoj de unu. Li vidas en la homo aliajn fortojn.
“Amo estas pli forta ol malamo. La racio unuigas la homojn, la raciaj homoj fine estos pli fortaj.”


Sp. donas iun ŝtatprogramon, en kiu ne regas tirano kaj perforto.
“Se la homoj nur dezirus la plej utilan, tiam ne artefaritaj aranĝoj estus necesaj por konservi la unuecon kaj fidelon. Sed la homa naturo estas tute alia. La regantoj kaj la regatoj devas libere vivi laŭ la racio aŭ devas esti devigataj. Ŝtato, kiu dependas de bona fido ne estos stabila. Mi ne diras : La plimulto devas vivi saĝe, ĉar tio ne eblas, sed ĝi estas gvidata de afekcio, kiu donos plej da utilo por la ŝtato.”


Sp. strebas al la plej granda partopreno en la estrado de la ŝtato, far kiel eble plej da regatoj.
“Registaro de granda nombro da homoj pli atentos la bonfarton de ĉiuj. La interesoj de la regantoj estu paralelaj al la interesoj de la regatoj.”


Plue Sp. diras kelkajn rimarkindaĵojn pri la diversaj ŝtatformoj :
“En monarkio neniu posedu domojn aŭ bienojn. Pro tio la danĝero por milito estas same granda por ĉiuj kaj ĉiu strebos al paco. En aristokrata ŝtato ekzistas kontraŭo inter la aristokrataj regantoj kaj la popolo, kiu ne havas influon. Pro tio ekzistas la danĝero, ke en milito la popolo simpatios kun la malamiko. Por eviti tion, la nearistokratoj posedu domon aŭ kampojn. Tio ligas ilin al la lando kaj ili helpos defendi la patrion. La senatanoj en iu aristokratio ne havu militistajn oficojn, ili ricevu monon el impostoj je varoj. Pro tio ili favoros kaj subtenos la komercon kaj ne estos militemaj.”


Iu italo diris :
“Sp. verkas pri la ŝtato, kvazaŭ pri ŝtato de spicistoj.”

“Monarko havu ĉiam aliajn konsilistojn kaj la sekretario en aristokratio ne sidu porvive. Regadon per perforto neniu povas daŭrigi longe. En demokrata ŝtato malsaĝaj decidoj estas malpli timindaj. Estas preskaŭ maleble, ke la pli granda parto de iu sufiĉe granda kunveno komune kunigas sin en la sama malsaĝo.”


La juĝ‑aparato estu sendependa de la registaro por preventi tiranecon.
“Tiuj, kiuj gvidas la registaron aŭ havas ĝin en propraj manoj, strebas al maskado de siaj krimoj per gajno de rajto kaj pravo kaj strebas konvinki la popolon, ke ili agis virte kaj honorinde.”


Trafe ankoraŭ por nia tempo por landoj, kie ankoraŭ estas klastribunaloj aŭ restoj de klasa jurisprudenco.


La respubliko de Sp. ne plu ekzistas, sed ni notu kelkajn valorajn pensojn : 1) Oni atentu la egoistan naturon de la homo, ne malatentante lian socieman karakteron. 2) kreo de komunaj interesoj ; 3) divido de regpozicioj por atingi potencekvilibron.


Por Sp. ne gravas kiun ŝtaton oni elektas, ĉu monarkian, aristokratan aŭ demokratan.
“Ĉio dependas de tio, kiel la afero funkcias. Ankaŭ sub monarkio la homoj povas esti feliĉaj. La angloj fondis en 1649 respublikon, sed baldaŭ la monarkio revenis. Ĉe ĉiu popolo ĝustas certa ŝtatformo. Ĉio devenas necese el la eterna esenco de iu certa afero. La holandanoj fondis kaj daŭrigis respublikon, sed holandanoj ne estas angloj, pro tio ankaŭ la ŝtatformo devas esti alia.”

“Holando estis longtempe regata de grafoj kaj delegitoj de kamparanoj kaj de burĝoj. Neniam iu monarko havis la tutan potencon.”


Vi vidas, ke Sp. ne vidis revolucion kaj ne estis revoluciano. Li provas ĉiam klarigi el la esenco eterna de iu afero. Li vidis la mondon per konceptoj de absoluteco kaj de eternaj valoroj. Jen ni trovas unu el la malavantaĝoj de la mondkoncepto de Sp. por modernaj homoj. Sp. vidis la mondon kiel statikan, li ne vidis ŝanĝojn de sociaj cirkonstancoj kaj de popoloj, konsekvence ankaŭ ne ŝanĝojn en politikaj formoj. Formala logika rezonado kaj matematika ne povas esti tuj aplikata al la konkreta realo. Tiu salto estas tro granda, kaj Sp. ne vidis tiun salton kaj ne povis vidi ĝin.


Spinoza kaj la regentoj


Diversaj marksanaj historiistoj kontentigas sin per simpla, klariga skemo pri la klasrilatoj kaj la klasideologioj. Tiel oni ofte povas trovi la opinion, ke Sp. esprimis per sia filozofio kaj ŝtatteorioj la konceptojn de la reganta komerca burĝaro, de la regentoj. Sed Sp. estis nur rezulto de longa ĉeno de liberkredaj tradicioj en Holando. La malemo kontraŭ la strikta kalvinismo de Kalvin mem naskiĝis pli frue ol la regentoj kaj ol Sp. Se oni konsideras la fakton, ke la Etiko kaj aliaj verkoj aperis en 1677, oni rajtas konkludi, ke la aktivaj regentoj, kiuj konstruis kaj gvidis la novan ekonomion, certe neniam havis okazon legi la pensojn de Sp. Sed la tuta ekonomia kaj socia procezo kondukis al pli liberaj religiaj konceptoj kaj al libera observado kaj konstatoj en la naturo kaj en la praktika vivo. La respubliko batalis por sia nuda ekzisto kaj bezonis pli da racio ol iu ekstermonda, severa kaj malrida dio, kiu reguligas kaj destinas la homan sorton kaj estonton. La regentoj, precipe la aktivaj, inklinis al abolo de la kalvina dio. Ankaŭ Sp. sentis tiun bezonon, bezonon pri pli optimista vivkoncepto. Jam ĉirkaŭ 1600 la striktaj kalvinistoj sentis danĝeron por sia kredo en la religia indiferento de la regentoj. Ili sentis, ke la vere kapitalisma socio detruos ilian kredon kaj ilian eklezion. Ili serĉis apogon kaj subtenon en la ŝtato kaj en la tribunaloj. Multaj ne konsciis, kaj certe la granda amaso de la etsocianoj ne, ke la konflikto estas kaŭzata de malsamaj ekonomioj kaj sociaj idealoj. La striktaj kalvinistoj havis tute malmodernan koncepton pri la ekonomio kaj pri la socia vivo. Ili rerigardis al la simpla kaj senbezona vivo de la Mez‑Epokoj : diligente labori, esti ŝparemaj, simple, senlukse vivi sen ekspansio de kapitalo, nek riĉiĝo. Konsistorioj kaj gildoj estis iliaj organizo‑formoj, por konsistigi la eklezion kaj la socian labororganizon, kun reguloj por salajro kaj tempo. Konsiderante tion, oni certe estas trafata de la fakto, ke tiu vivkoncepto pli kongruas kun tiu de Sp., ol kun tiu de la regentoj. La devizo de Sp. povus esti : Vantoj de vantoj, ĉio estas vanto, gloro, mono, posedo, riĉo.


La kongruo inter Sp. kaj la regentoj estas pli klara, kiam Sp. surpaŝas la fondon de la realo, nome per siaj ŝtatteorioj. Sp. skizis por ili la ŝtaton, kiun ili ŝatis : ŝtato, kiu nur regas la praktikajn aferojn, sed ne miksu sin en religiaj kaj teologiaj disputoj, ŝtato libera de la potenco de la eklezio. Ĉi tie Sp. batalas kun la regentoj kontraǔ la teokrata ŝtato de la kalvinistoj. Sed tio estas la nura kongruo. Leginte la konceptojn de Sp. en la antaŭa ĉapitro, vi notis, ke Sp. pli favoras la demokratan ŝtaton ol la oligarkion de la regentoj. Per tiuj demokrataj simpatioj Sp. samopinias kun la amasoj da striktaj kalvinistoj, kies postuloj estis esprimataj en 1672, kiam denove princo el la Oranĝ‑familio surtroniĝis, kaj la etburĝa amaso esperis de li la realigon de siaj deziroj. En Delfto la gildoj postulis :
““Neniu urb‑reganto havu du oficojn samtempe. Neniu reganto estu samtempe akci‑posedanto. Restarigo de la privilegioj kaj liberoj de antaŭ 1580.”


La gildoj de Harlemo postulis :
““Libera elekto de oficiroj pere de la gildoj kaj ne pere de la urb‑regantoj. Neniu magistratano estu samtempe membro de militkonsilantaro. La regimentoj elektu mem siajn oficirojn. Ĉiuj oficoj estu nur haveblaj por iuj, kiuj loĝis pli ol 6 jarojn en la Respubliko. La gildoj havu la rajton rifuzi strat‑ kaj kampvagantojn kiel membrojn, por ke la bonaj civitanoj estu protektataj en siaj vivteniloj kaj prospero”.


Tiuj postuloj levas iom la vualon de korupto kaj maldemokratio en la tielnomata libera respubliko. Ili ankaǔ malkovras la kapitalistan komerc‑politikon de la regentoj, nome altiri senlaborajn proletariojn por ekspluati ilin per la plej malgrandaj kostoj. La nova princo el la Oranĝa dinastio ne realigis tiujn dezirojn. Vilhelmo 3‑a strebis al la monarkio, sed praktike restis kaptito de la regentoj. La oligarkio venkis kaj restis, la 18 urboj en la okcidento per sia kapitalo havis praktike la plena potencon.


La agnosko de Spinoza


Ni atingis la finon de nia vojaĝo en la metafizikon kaj en la politikan realon de la Holanda Respubliko. Iun tagon, en la jaro 1930, la sovet‑ministro por eksterlandaj aferoj, s‑ro Radek, surpagis la matracan teron de Nederlando kaj kun moka arogo li diris
“Kion faris la holandanoj en la historio ? Nu, ne multe, nur buteron kaj fromaĝon.”


Al s‑ro Radek, sin nomanta marksano, eskapis tute la vera kerno de la marksismo. Karlo Marks instruis al ni, ke ĉiu klaso en la historia procezo devas plenumi iun socian, politikan kaj kulturan taskon, kiel necesan stadion en evoluo de la socio. Li eĉ ie skribis pri la granda burĝa epoko. S‑ro Radek ne vidis la grandan rolon, kiun la holandaj burĝoj ludis. Eluzante la geografian situon ili disŝpinis vastan komerc‑reton, tro vastan, tra la tuta mondo kaj donis ekzemplon de pli moderna ekonomio. Ili fondis respublikon, kiu kreis iun pentr‑arton, kiu ankoraŭ katenas kaj mirigas la mondon pro sia perfekta tekniko. Por plibeligi la monotonan akvo‑ kaj marĉo‑pejzaĝon ili uzis arkitekturon en la 18 urboj tiel, ke kelkaj el ili estas inter la plej ĉarmaj de Eŭropo, okulkaresoj inter la modernaj monstraĵoj. La Holanda Respubliko posedis la plej altan nivelon de la natursciencoj kaj de la filozofio. Ankaŭ la literaturo floris, sed la limoj de la lingvo‑teritorio baris ĝin de internacia agnosko, ĝi ne akiris la mondflugilojn de Rembrant kaj de Spinoza, ambaŭ en sia fako la plej modernaj kaj la plej radikalaj. Pro sia profitemo, ekz. presigi broŝurojn kaj librojn por kiu ajn tendenco, la holanda burĝaro metis bazon por libera gazetaro. Tiajn rezultojn apud butero kaj fromaĝo s‑ro Radek ne vidis.


Plenan agnoskon en propra lando Spinoza malmulte spertis. La granda kalvinista amaso ne legis aǔ malamis lin, eĉ inter la liberkredaj regentoj estis multaj, kiuj ne kuraĝis agnoski lin kaj ne kuraĝis aboli la homan dion.


Ankaŭ internacia agnosko longtempe atendigis sin. La francoj transprenis multe de lia biblio‑kritiko. La unuaj, kiuj plene agnoskis lin, estis la germanoj. Lesing diris :
“Dum longa tempo Sp. restis morta hundo.”


Kun la kresko de la burĝa konscio aliaj sekvis. Jakobi malŝlosos la pordon de la regno de agnosko. Por Lesing ne estis alia filozofio ol tiu de Spinoza. Goethe post longa tempo de malatento skribis :
“Legante Sp. mi vidis min mem kaj la tutan mondon kiel neniam antaŭe tiom klare. Blovis al mi atmosfero de paco.”


Hegel skribis :
“Se oni komencas filozofii oni unue estus spinozisto. Estas la neado de dio speciala, de ĉio individua, kion ĉiu filozofo iam atingu : ĝi estas la liberigo de la spirito kaj ĝia absoluta bazo.”


Lichtenberg en 1780 skribis :
“Kiam la mondo estos ekzistinta nekalkuleblan nombron da jaroj, tiam la universala religio estos iu purigita spinozismo.”


Sed ankaǔ modernuloj alte respektas Spinozan. Prof. Einstein :
“Spinoza estis la unua, kiu la ideon de la determinisma rilatigo de ĉiuj okazoj konsekvence aplikis al la homaj penso, sento kaj ago”.


S. Freŭd sentis :
“Dum mia tuta vivo mi profunde sentis por la persono kaj por la pensatingoj de la granda filozofo Spinoza iun eksterordinaran, iom timan respekton.”


Agnosko de la internacie pensanta mondo okazis dum la memorigo de la mortojaro en 1877. Internacia monfonduso estiĝis, kaj en 1882 oni malvualis statuon en Hago. La franca Ernesto Renan diris tre solene jenon :
“Malfeliĉa estas tiu, kiu ĵetus iun insultan vorton al tiu milda, pensema mieno. Li estos punata de propra banaleco, kiel ĉiuj banalaj spiritoj, kaj de malpovo kompreni la dian. Ĉi tiu homo montros, de sia granita soklo, al ni ĉiuj la vojon al la feliĉo, kiun li trovis, kaj post multaj jaroj la klera vojaĝanto, pasante ĉi tiun lokon, diros al si mem : la plej vera bildo de dio estas eble vidita de ĉi tiu homo.”


Ankoraŭ ne estas realigitaj la politikaj idealoj kaj la homaj idealoj de Sp., ankoraǔ malgranda grupo da homoj aǔ unu sola viro decidas pri la sorto de milionoj kaj ĵetas ilin al besteca konduto. Sp. ne nur anticipis sian tempon, sed ankaŭ nian. Kiel grandaj figuroj de la homaro, Verdi, Beethoven kaj Karlo Marks, lia vivo kaj liaj pensoj estas triumfo de la spirito super la materio. Malgraŭ la limiga kadro, lia matematika rezonado kaj pruvado, la pensoj de Sp. estas en nia tempo de amassugestado, de amasstultigado, de amashisterio oazoj de prudento, de ripozo, oazoj de paco kaj precipe de saĝo.


S. Aarse, el Sennacieca Revuo, n-ro 98, 1970, p. 28-44.

RETADRESO DE TIU ARTIKOLO: http://satesperanto.org/spip.php?article1355

VIOLA MURASAKI: SENNACIISMA EDUKADO


Sennaciuloj,


kiel vi akiris viajn ideojn sennaciemajn, kvankam ĉirkaŭ ni multaj voĉoj invitas vin al naciisma kaj patriotisma sentado ? Sekve ni pensu kiel ni transdonu sennacieman sentadon al niaj posteŭloj. Ĉiuj rajtas havi sian propran ideon, kondiĉe ke oni ne trudu ĝin al aliaj. Tamen, evidente, edukado por naciismo estas tre ampleksa kompare kun la kvanto da informado pri sennaciemo.


1

Homoj kreskas spertante edukadon de cirkonstancoj, dum ĉiutaga vivo, en hejmo, strato, koncerto, sporto, vendejo, festivalo ktp, ĉie kie ni vivas. La enhavo de edukado estas ne ĉiam kleriga aŭ helpema al individuoj. Sed vivante en certaj medioj, imitante aliajn homojn, oni lernas iĝi sammaniere.. Al infanoj, televido kaj lernejo havas grandan influon. Al plenkreskintoj, amaskomunikiloj funkcias kiel la plej influaj institucioj. Oni vidas la mondon, plejparte tiel, kiel tiuj edukinstitucioj montras tion.


2

En“instrua gvidprogramo”, kiu estas leĝa instrukcio por montri al instruistoj de publikaj lernejoj en Japanio la celon de instruado, troviĝas fako de “moralo” krom instrufakoj kiel matematiko aŭ lingvo. Tie ni konstatas klare, ke la ŝtato celas kreskigi naciisman senton ĉe studentoj en ĉiu grado. Ni citu el skribitaj celoj :



— Por elementa lernejo


1a (6-jaraĝaj) kaj 2a gradaj : Simpatie komprenu lokajn kulturojn kaj tiean vivon. Instruu amon al ĝi.


3a kaj 4a gradoj : Estimu hejmlokan kulturon kaj tradicion kaj amu ilin. Estimu nian landan kulturon kaj tradicion kaj amu ilin. Interesiĝu pri alilandanoj kaj iliaj kulturoj.


5a kaj 6a gradoj : (supro plus) Estimu alilandanojn kaj iliajn kulturojn, kaj klopodu interamikiĝi kun homoj en la mondo, konsciante ke vi estas japano.



— Mezlernejo Amu la landon kun konscio pri via japaneco, strebu al progreso de la ŝtato, kontribuu al daŭrigo de nia elstara tradicio kaj kreo de nova kulturo. Kontribuu al la monda paco kaj homa feliĉo, el internacia vidpunkto, konsciante ke vi estas japano.


Ni atentu jene. Pri alilandoj, ĝi rekomendas interesiĝi sed ne ami ilin. Amo estas ĉiam direktata al “nia lando”. Tial, ĉe rigardo al aliaj landoj, instruistoj devas akcente alvoki al lernantoj la konscion pri ilia japaneco. Ilia flustro poste floras kiel aŭtomata eĥo. “Ne forgesu, ke vi estas japanano, vi havas respondecon al via hejmlando Japanio….” En lernejo lernantoj estas neniam direktataj al sennaciemo. Ili ne estu eĉ simplaj homoj aŭ individuoj, sed prefere estu bonaj membroj de la ŝtato. Tia edukado komenciĝas tre junaĝe. Rimarkinde estas, ke tiu gvidprogramo ne instigas sciencan lernadon, sed senkritikan emocian amon senkondiĉe al anticipe preparitaj kondiĉoj : al la patrio. Naciŝtato akcelas lojalecon al ĝi. Ofte, tiu “programo por amo” estas tia, kia konstatas la familion kiel la plej etan kadron de la ŝtato kaj tial kaj sekve ĝi estas patria kaj naciŝtata. Tia programo en edukejoj estas ne unika en Japanio. Certe en aliaj landoj ni trovas similajn frazojn. Ĉiam ŝtatoj devas plifortigi al membroj la sentadon de aparteneco kaj kreskigi ilin kiel bonajn patriotojn. Tio estas sorto de regno nuna.


3

Amaskomuniloj estas similaj homaj edukejoj. Je olimpikaj ludoj kaj internaciaj matĉoj, ni vidas evidentan nacicentrismon en elsendoj. Kial “ni”aŭ “ĉiuj landanoj” “fieras” pri ties rekordoj ?Ne nur rilate al sporto. Novaĵprogramoj estas faritaj laŭ landa centrismo. Kiam ili traktas temojn pri eksterlando, tiuj estas reduktitaj kaj filtritaj laŭ la pensado de elsendanto, farite kun decidantoj de programoj kun reflekto de finance subtenantaj kompanioj. Tio kreskigas fermatajn vid- sent- pens manierojn de landanoj, kaj tio estas la preferata politiko de regantoj. Dum multaj akceptas supran edukadon kiel naturan aferon, ekzistas aliaj, kiuj ne povas esti tiel. Ekzemple, la homoj kiuj spertis transloĝadon, precipe en juna aĝo. Ofte mankas al ili naiva amemo al la hejmlando. Akiro de seka kaj racia analizkapablo rabas al ili fikcian “radikon”. Sed kelkokaze ilia socisituacio malfirmiĝas, ĉar la socioj preskaŭ ĉiam demandas ilin pri ties nacia aparteno.


Alia kazo estas malfeliĉaj infanoj en siaj donitaj kondiĉoj, ĉu pri familio ĉu pri la ŝtato. Morale ni ne povas diri al ili amu tion kaj restu tie eterne, eĉ lojale agadu por ĝi. Same kiel revolucio pro patriota amo, ankaŭ forkuro el ŝtato ĝi estu ilia rajto. Vivante en homgrupoj, oni devas havi certan disciplinon. Sed emocia administrado kiel “amo” aŭ “lojaleco”al kadrita regno estas alia afero. Tio facile putrigas imagkapablon pri eksterlandoj.


4

Dum tutmondiĝo privilegiuloj gardas ilian profiton tra la mondo, tenante la kondukilon ambaŭmane, kaj por progresigi novliberarismon senlandlime kaj por administri laborfortojn kaj ties movliberojn, dividante homojn laŭ landoj. Tiel ni vivas en reto de naciŝtatismo, do estas ne surprizige ke sennaciemo ne popuraliĝas amase. Tamen, sennaciismo povas esti pli disvastigita ol unuavide eblas, per profunda pripenado inter popoloj. Fakte ĝuste tial la regantoj pli intense klopodas pri emocia politiko kaj forviŝas jam ĝermantajn solidarecajn fenomenojn, silentan disvastigon de la sennaciismo. Ĉi tie ni diskutu, kio necesas por kulturi sennaciisman sentadon pli bone ol ĝis nun. Informu nin pri viaj sukcesaj spertoj. Peri tiajn mesaĝojn al estontuloj estas senprokraste traktinda tasko por ni jam nun. Naciismaj bruuloj ne traktas tion. Estas ni, kiuj devas paroli pri tio aŭdeble.


Viola Murasaki

FONTO: http://satesperanto.org/spip.php?article837

CISJORDANIO: ISRAELO APROBAS LA KONSTRUADON DE 2 300 LOĜEJOJ EN LA KOLONIOJ

08/08/2019

Unu plian fojon, Israelo aprobis la konstruadon de loĝejoj en la setlaj kolonioj de Cisjordanio. Tiu decido instigas rekonsideri la duŝtatan solvon, palestina Ŝtato apud Israelo.

Ĉirkaŭ 600 000 israelaj kolonianoj vivas nun en Cisjordanio kaj Orienta Jerusalemo.  

La informo devenas de la movado “Pacon nun“, NeRegistara Organizaĵo, kiu sekvas la dosieron pri la setlaj kolonioj. La israelaj aŭtoritatoj aprobis, laŭ la NRO, la konstruadon de pli ol 2 300 loĝejoj en la israelaj kolonioj de Cisjordanio. 

Laŭ “Pacon nun”, tiu aprobo celas starigi obstaklon al la solvo de du Ŝtatoj, kaj kondukas post pli-malpli longa tempo al aneksado de almenaŭ parto de Cisjordanio.   

Kelkajn tagojn antaŭe, la israela Ĉefministro Benjamin Netanjahu promesis antaŭ naciismaj aktivuloj, ke neniu setlejo estos malkonstruita en Cisjordanio. 

Tiu promeso intervenas kadre de la kampanjo por la deputita elektado, kiu okazos venontan 17an de oktobro. Pasintsemajne, la israela kabineto pri sekureco aprobis unuanime vastan projekton de konstruado en Cisjordanio: pli ol 6 000 loĝejoj en la setlaj kolonioj.       

Sed la ministroj ankaŭ aprobis la konstruadon de 715 loĝejoj por palestinanoj en la areo C de Cisjordanio, sektoro sub israela administracia kaj sekureca kontrolo, laŭ la akordo de Oslo 2 de 1994. Tio estas senprecedenca fakto en la lastaj jaroj.

http://www.rfi.fr/moyen-orient/20190806-cisjordanie-israel-approuve-construction-2300-logements-colonies

17/07/2019

La Palestinanoj esperas internacian subtenon por kontraŭi malkonstruaĵojn

http://neniammilitointerni.over-blog.com/2019/07/la-palestinanoj-esperas-internacian-subtenon-por-kontraui-malkonstruajojn.html